باغ ايرانى استمرار سنت باغسازى مقدس عيلاميان
وحيد حيدر نتاج « 1 »
چكيده
در مورد پيدايش باغ ايرانى دلايل و عوامل متعددى با طيف گستردهاى از جمله افسانهاى و دلايل كابردى ذكر شده است ؛ وجود واژههايى چون فردوس و پارادايز كه وامدار واژه پارادئزا هستند و در زبانهاى ديگر معناى بهشت دارند و نيز وجود اسنادى كه باغهاى اوليه را باغ - معبد مىدانند نشان از تقدس فضاى باغ در نزد ايرانيان است نه الگوبردارى از فضاى توصيفى بهشت موعود . مقاله حاضر در پى پاسخ به اين سوال است كه كدام دليل در شكلگيرى باغ ايرانى نقش بيشترى داشته است و علت ثبات اصول باغ ايرانى در طول تاريخ چيست ؟ لذا ضمن بيان عقايد مختلف در مورد ريشههاى شكلگيرى باغ ايرانى ، اين فرضيه را مطرح مىكند كه باغ ايرانى يك پديده آيينى است كه در استمرار تاريخى از دوره عيلاميان تا زمان حيات خويش ، على رغم تغيير نگرش به فضاى باغ و ايجاد گونههاى متفاوت با حفظ اصول ثابت پايدار مانده است . در ابتدا با بهرهگيرى از روش تاريخى و رجوع به اسناد باغهاى عيلامى مورد تحليل قرار گرفته و در ادامه با روش تطبيقى ، ويژگى و نحوه استفاده از عناصر طبيعى و مصنوع اين باغها با باغهاى ايرانى دورههاى بعد مقايسه مىشود . نتيجه مقاله بيان كننده اين مطلب است كه باغ ايرانى در ابتدا جايگاه خدا و فضاى مقدس براى ايرانيان بوده ، نظم حاكم بر آن به صورت سنت و آيين در طول تاريخ استمرار يافته است .
كليد واژه : باغ ايرانى ، باغهاى عيلام ، باغمعبد ، فضاى مقدس .
هامش
( 1 ) . استاديار دانشكده هنر و معمارى دانشگاه مازندران /v . nattaj @ yahoo . com