شكل گيرى و تعامل فرقههاى كلامى و سياسى با دستگاه خلافت از آغاز خلافت امويان
حميد رضايى « 1 »
چكيده
پس از فتوحات اوليه مسلمانان منطقه عراق عرب منطقه اصلى برخورد عقايد و برداشتهاى گوناگون از اديان و مكاتب فكرى ملل و طبقات اجتماعى گوناگونى بود كه به شكلهاى مختلف در اين منطقه به هم در آميخته بودند . اين گروهها و طبقات اجتماعى عبارت بودند از مسلمانان ، باديه نشينان تازه مسلمانى كه به طمع غنيمت به لشكريان اسلام پيوسته بودند ، موالى ، سريانيان ، مسيحيان ، صابئيان ، مانويان ، زرتشتيان ، يهوديان و . . . اين برخورد عقايد ملتها و طبقات اجتماعى گوناگون باعث شكل گيرى مكاتب فكرى و فرقههاى كلامى و سياسى مختلفى در اين منطقه از جهان اسلام گرديد . دوره زمانى آغاز خلافت امويان ( 41 هجرى ) تا پايان دوره اول عباسيان ( 232 هجرى ) مهمترين دوره از نظر شكل گيرى برجستهترين فرقههاى فقهى ، مذهبى ، كلامى و سياسى در جهان اسلام است . تعامل فرقههاى كلامى و سياسى با دستگاه خلافت طيف وسيعى از روابط با يكديگر را در بر مىگرفت ، كه از بى تفاوتى دو طرف نسبت به هم تا تاييد دو جانبه و گاه تكفير همديگر را شامل مىشد .
كليد واژه : فرقههاى كلامى ، دستگاه خلافت ، امويان ، عباسيان ، عراق عرب .
هامش
( 1 ) . كارشناس ارشد تاريخ اسلام از دانشگاه شيراز .