نقش عراق در مطالعات هنرى موسيقى
حسن حاجى ابراهيمى
چكيده
سهم عمدهاى از تاريخ موسيقى ايران و جهان ، ناخواسته با تمدن كهن بين النهرين محل شكل گيرى امپراطورى ايران قديم وعراق امروز - گره خورده و اتفاقات درخور توجه بسيارى را در روند پر فراز و نشيب موسيقى جهان ، به ويژه موسيقى اين سرزمين پديد آورده است . از سومرى هاى هزاره چهارم پيش از اسلام گرفته تا حكومت عباسيان از قرن دوم هجرى ، خانواده موصلى ها ، زرياب و زلزل و داستان آندلس و موسيقى « فلامنكو » در اسپانيا و . . . تا نقش بسيار مهم و تكامل ساز « بربط » يا « عود » در طول چند قرن و پايه گذارى شايد ، اولين سيستم آموزش موسيقى در دنيا توسط يك عراقى ايران الاصل و . . . تا مقامات ، دستگاهها و گوشههاى مشتركى چون : عراق ، حجاز ، نينوا ، حسينى ، ماورالنهر و . . . در اشعار و رديف موسيقى ايران و مقامات موسيقى تلاوت و . . .
همچنين استقبال بى نظير ايرانيان ازعروض و قافيه و نهايتاً شعر موزون و تحول شگرفى كه به واسطه تبادلات فرهنگى و اجتماعى عرب و عجم درادبيات ايران زمين پديدار شد تا گستره مذهب تشيع در ايران و بروز ميراثى ماندگار از جنس قوالى و شاهنامه خوانى به نام تعزيه كه يكى از زيباترين و اصيل ترين هنرهاى ممزوج در تاريخ نمايش دنياست .
كليد واژه : هنر موسيقى ، ساز بربط ، ساز عود ، رديف موسيقى ، قوالى ، تعزيه .