بررسى هنر شيشه گرى آشور ميانه
دكتر عليرضا هژبرى نوبرى « 1 »
مسلم جعفرىزاده
چكيده
شيشه يكى از مصنوعات ساخت بشر است كه مانند ساير مصنوعات ديگر دورههاى متفاوتى را طى كرده تا به اوج و شكوفايى خود رسيد ، در حدود 4 تا 5 هزار سال قبل از ميلاد نواحى آناتولى و مصر تا خليج فارس با ريختن لعاب نازك بر روى ظروف سفالى به اصطلاح ظروف شيشهاى اوليه را مىساختند . در ميان رودان نيز از اواخر هزاره سوم پيش از ميلاد هنر شيشه سازى رواج پيدا كرد و در 1600 پيش از ميلاد با تغييراتى در تكنولوژى اين صنعت سبب پيشرفت ساخت شيشه در اين نواحى گرديد . در دوره آشور ميانه ابتدا با استفاده از خمير مات اقدام به ساخت شيشه كرده كه از قرن پانزدهم قبل از ميلاد با حمايت از دستگاه سلطنت از اين صنعت تزئينى ، سبب رواج آن در سرتاسر ميان رودان شد . با توجه به آثار به دست آمده شيشهاى در دو قالب هستهاى و موزاييكى از نواحى تل ريماح ، آلالاخ ، اور ، نيپور ، آشور ، نينوا و بابل مىتوان آن را عصر طلايى هنر شيشه گرى ناميد . پيشرفت اين صنعت ارتباط مستقيمى به حمايت از درگاه سلطنت و قشر ثروتمند آن عصر داشت . با افول دستگاه دربار آشور ميانه از قرن دوازدهم تا قرن هشتم قبل از ميلاد پيشرفت اين صنعت نيز متوقف گرديد ؛ اما به طور كامل به فراموشى سپرده نشد و بعد از گذران اين وقفه رشد خود را از سر گرفت .
كليد واژه : ميان رودان ، شيشه ، آشور ميانه ، سفال ، لعاب .
هامش
( 1 ) . استاد گروه باستان شناسى دانشگاه تربيت مدرس /hejebri @ modares . ac . ir