نگاهى به بايگانىهاى دولتى و خصوصى سلوكيان وچگونگى اداره آنها در بين النهرين با تكيه بر مطالعه و بررسى اثرمهرها
كمال الدين نيكنامى « 1 »
رضا قاسمى « 2 »
رضوان رضايى « 3 »
چكيده
امپراطورى سلوكى برمحدوده وسيعى از سرزمينهاى شرق و غرب آسيا استيلا داشته و به دليل برخوردارى از اين موقعيت جغرافيايى ، تشكيلات بازرگانى و ادارى عظيمى در اختيار آنان قرار گرفته بود . جغرافياى ادارى گسترده اين حكومت شامل سرزمينهاى ميان رودان ، آسياى صغير ، جنوب غرب ايران و فلسطين مىشد . نمود بارز مدارك سياسى و تجارى اين دوره آرشيوهاى خصوصى و دولتى هستند كه هزاران اثرمهر از آنها به دست آمده است . بر روى اين اثر مهرها و گلمهرهاى كتيبهدار ميخى ، نام شهرهايى چون اروك ، بابل ، بورسيپا ، كيش ، هورساگ كالاما ، لارسا ، اور ، نيپور ، سلوكيه و حتى جزايريونانى رودس به چشم مىخورد كه حاكى از نقش ميانجى اين سرزمينها در بازرگانى و تجارت بينالمللى است . با مطالعه اين آثار مىتوان به بالا گرفتن روابط اقتصادى در دوره سلوكى با نقاط دوردستى چون مصر و جزاير يونانى اروپا پىبرد . همچنين براى نخستين بار مىتوان به ايفاى نقش مهم شهرهاى بزرگى چون سلوكيه ، بابل و تلكدش در گسترش تجارت و اقتصاد سلوكيان با امپراطورىهاى روم و بطالسه مصر اشاره نمود . اين نوشتار بر آن است تا با توجه به مهرها و اثرمهرهاى به دست آمده از محوطههاى سلوكى بين النهرين ، تاثير و نحوه بايگانى كردن اثرمهرها را بر اوضاع سياسى و اقتصادى سلوكيان بررسى كند .
كليد واژه : دوره سلوكى ، اثر مهر و گلمهر ، بايگانىها ، سلوكيه ، اروك .
هامش
( 1 ) . استاد گروه باستان شناسى دانشگاه تهران .
( 2 ) . كارشناس ارشد باستان شناسى دانشگاه تهران .
( 3 ) . كارشناس ارشد باستان شناسى دانشگاه تهران .