بررسى ساختار تحول عارفان سرزمين عراق بر اساس كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل
مريم شعبانزاده « 1 »
محمد حكيمىفر « 2 »
چكيده
بسيارى از عرفا تحول و دگرگونىهاى روحى در مسير زندگى خود داشتهاند . برخى از آنها چون ابراهيم ادهم با گذر از زندگى دربارى و پرعيش و نوش پس از يك تحول و انقلاب روحى ، زندگى صوفيانه را برگزيدند و گروهى ديگر مانند فضيل عياض و رابعه عدويه ، راهزنى و مطربى را در زندگى خود قبل از تشرف به عرفان پشت سر گذاشتهاند . سلوك باطنى عارفان مسلمان از جهات مختلف مطالعه شده است . سرزمين عراق زادگاه عارفان بزرگى چون رابعه عدويه ، معروف كرخى و حسن بصرى بوده است . در اين پژوهش به تحليل انقلاب روحى عارفان مسلمان عراق و نقش آنان در هدايتگرى جامعه با توجه به كهن الگوى سفر قهرمان جوزف كمپبل پرداخته ايم . آيا عارف همچون قهرمان اساطيرى با بلايا و موانع نبرد مىكند ، به تشرف مىرسد و دوباره به سوى مردم باز مىگردد ؟ مرزهاى مشترك عارف و قهرمان اساطيرى / حماسى كجاست ؟ آيا الگو شدن عارف ، همان اسطوره شدن قهرمان است ؟ پاسخ به اين پرسشها و كيفيت سفر و تحول عارف در اين اثر تحليل و بررسى شده است ، تا شايد لايههاى پنهانترى از سفر او به سوى حق آشكار شود . در اين پژوهش در جستوجوى الگوها و نظامهاى حاكم بر تحولات بزرگان عرفان عراق بودهايم . چگونگى درخود شكستن و باز سازى شدن در الگوهاى عرفانى و اساطيرى / ازلى و ويژگىهايى كه در آنها منجر به اسطوره شدن مىشود مورد بحث قرار گرفته است .
كليد واژه : عارفان عراق ، تحول روحى ، اسطوره قهرمان ، سفر ، جوزف كمپبل .
هامش
( 1 ) . دانشيار زبان و ادبيات فارسى دانشگاه سيستان و بلوچستان /shaba nzadeh m @ y ahoo . com( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد زبان و ادبيات فارسى دانشگاه سيستان و بلوچستان /mohamm adhakimifa r @ gmail . com