و جهت عدم قبول من از اين وجه آن است كه اين نحو از تقسيم را خوش ندارم ، بلكه اگر كيفيت تقسيم ، نوعى مىشد كه نفع آن به عموم اهل نجف از فقراء و مرضاء عايد مىگرديد چقدر خوب و بهتر مىشد ، هرچند در آن صورت هم من مداخله نخواهم كرد و با جناب شرافت نصاب نوّاب ميرزا محمد حسن خان ويس قنسول « 1 » كربلا در اين باب صحبتى شد . . .
سند سوم ، مينوت نامهاى است كه سيد در 4 محرم 1326 ق خطاب به ژنرال كنسول انگليس در بغداد نوشته و در آن ، ضمن ارائهء پيشنهادى اصلاحى در كيفيت پخش « خيريهء اوده » ، از قبول پخش اين پول در عراق امتناع جسته است .
. . . از بابت خيريّهء اوده اينجانب ، قبول آن را [ مناسب نمىدانم و ] « 2 » نمىكنم و تعيين سه نفر مجتهد [ براى تصدى پخش آن ] نيز نمىتوانم بكنم ، به لحاظ كثرت مستحقين و مطالبين . و به جهت « 3 » اينكه مبادا موجب تفويت حقّ بعضى شود و اگر در اصل اين خيريّه نوعى شود كه به جميع فقراء و مستحقين نجف و كربلا برسد ، چنانچه خودتان نيز احتمال دادهايد ، على الظاهر اوفق به غرض واقف ، و اصلح و اقرب به اصابهء واقع باشد و معلوم است كه ادراك واقع مهما امكن « 4 » بايد بشود و تدبير و كيفيت ايصال به جميع را خودتان اعرف مىباشيد .
چند كلمه در اين باب با جناب شرافت نصاب نواب آقا محمد حسن خان ويس قنسول كربلا گفتگو شده است ؛ البته اطلاع داده است . حاصل اينكه اگر در اين خصوص فكر و سعى و تدبيرى كنيد بسى مناسب و تأسيس سنّت حسنه [ اى ] مىباشد . از جهت اختلال مزاج و كثرت مشاغل و [ شواغل ] « 5 » و تحيّر در كيفيت جواب ، در تأخير آن معذورم . . .
سند چهارم نوشتهء ويس كنسول انگليس در كربلا ( مورخ 12 رمضان 1327 / 29 سپتامبر 1909 ) به سيد است كه ضمن اعلام امكان اجراى پيشنهاد اصلاحى سيد ، مىنويسد : « مخلص ، خيرخواهانه عرض مىنمايم كه چنانچه رأى عالى در اين خصوص موافق شود و مقدار [ ى ] از اين وجه را به كيفيت معروضه صرف فرماييد ، بسيار خوب است و مانعى نيست كه تمام حصه به نام خود مجتهد باشد « 6 » ، بعض آن را با اجازهء خود ،
هامش
( 1 ) . در اصل ، همهجا : قونسل .
( 2 ) . مطلب داخل كروشه ، بعد از نوشته شدن پاك شده است .
( 3 ) . در اصل ، همهجا : جهة .
( 4 ) . تا جايى كه ممكن است .
( 5 ) . مطلب داخل كروشه ، بعد از نوشته شدن پاك شده است .
( 6 ) . در اصل : مىباشد .