قضيه را بدون ذكر نام اشخاص اعضاء كميته بهطور اختصار متعرض شده است » . « 1 »
ب ) آنان كه دانش و پارسايىشان براى سيد ثابت نبود
رفتار سيد ، البته ، با طلاب و روحانيانى كه بنيان دانش و تقواى آنان ( از نظر وى ) چنان كه بايد ، محكم و استوار نمىنمود ، گونهاى ديگر بود . سيد با اين جماعت ، ميانهء گرمى نداشت و در بذل وجوهات شرعى ( كه خود را در مصرف « دقيق و بجا » ى آنها ، عند اللّه « مسئول » مىانگاشت ) به اينگونه كسان ، احتياط مىكرد و سختى و خشكى نشان مىداد ، چندانكه شايد احتياطها و سختگيرىهاى وى ، در برخى مواقع و نسبت به برخى كسان ، از حدّ « ضرورت » ( و خصوصا « مصلحت » ) فراتر مىرفت . اين سختگيرى ، در واگذارى نمازها ، روزهها و ديگر عبادات « استيجارى » به طلاب و غير طلاب ، كه در برابر پول انجام مىگرفت ، بيشتر و محسوستر بود . زيرا سيد خود را در برابر كسانى كه پول مىدادند تا براى اموات آنها نماز و روزه و حج و ديگر عبادات انجام شود ، شرعا و اخلاقا به شدت متعهد مىديد و تكليفى را كه از اين طريق ، بهطور قطعى و يقينى بر عهدهء او ( بهعنوان امانتدار پولها ) گذاشته شده بود ، جز بااطمينان از انجام اين اعمال توسط كسانى كه پول مىگرفتند تا اعمال ياد شده را انجام دهند ، قابل رفع نمىدانست . بى جهت نيست كه ، مىگويند : هنگام مرگ سيد ، پول شش هزار سال نماز و روزهء استيجارى ، در بستهبندىهايى حاوى ذكر دقيق نام افراد و پول پرداخت شده از سوى آنان ، نزد وى باقىمانده بود . روايت عبد الحسين كفايى ( حفيد آخوند خراسانى ) در اينباره « 2 » را قبلا آورديم .
* رفع نياز طلاب ، زمينهساز رشد و شكوفايى آنان
سيد ، به مشكلات مادّى و معيشتى در زندگى طلاب و فضلاى حوزه ، و تأثير سوء اين امور در پيشرفت درسى و علمى آنان ، توجه داشت و به درستى ، نگران متوقف شدن و احيانا هرز رفتن استعدادهاى درخشان به علت اينگونه مشكلات بود . لذا در حدّ
هامش
( 1 ) . سيد على مجتهدكرمانى ، سيد عبد الحسين آيت اللهى موسوى ، مندرج در : مجلهء وحيد ، شمارهء 204 و 205 ، زمستان 1355 - بهار 1356 ، ص 950 .
( 2 ) . ر . ك ، مرگى در نور . . . ، ص 96 .