نوشتهاند : نخستين كسى كه بهطور روزانه براى طلاب و خانوادههاى آنان نان تعيين كرد سيد صاحب عروه بود . « 1 » از نامهء سيد به آقاى آقا رضا همدانى ( فرزند حاج آقا محمد قاضى همدانى ) مورخ اول ذى حجهء 1334 ق ، كه متن آن خواهد آمد ، برمىآيد كه شروع اين كار ، از حدود جمادى الاول 1334 به بعد بوده است .
سيد ، مرجع تقليد عامّ شيعيان ، و ركن حوزهء مركزى دينى نجف بهشمار مىرفت و طبعا مسئوليت تكفّل امور طلاب و روحانيان مقيم حوزه ، و رفع نيازهاى مادّى ايشان ، بر دوش او قرار داشت .
خدمات سيد به طلاب و روحانيون ، اما ، سطوح مختلف : « عام » ، « خاص » و احيانا « خاصّ الخاص » ، داشت . از خدمات عامّ وى ( كه يكى از آنها ، همان مقرّرى نان روزانه بود ) نوع طلاب و روحانيون مقيم حوزه بهرهمند مىشدند . اما او خدمات خاصّ و ويژه نيز داشت كه شامل حمايتهاى گستردهء مادى و معنوى مىشد و بستگى به ميزان دانش و تعهد دينى و اخلاقى در اشخاص داشت . به واقع ، سيد ، نسبت به روحانيون ( اعم از طلاب حوزه و عالمان بلاد ) برخوردى دوگانه داشت و اين دوگونگى برخورد ، از « شناخت » و به تبع آن : « تقسيمبندى » دوگانهاى ناشى مىشد كه خود شخصا ( به نحو مستقيم و غيرمستقيم ) از روحانيان داشت .
* برخورد سيد با روحانيون
الف ) با عالمان پارسا و خدوم
اسناد و مدارك موجود نشان مىدهد كه سيد ، نسبت به آن دسته از طلاب و روحانيون كه در تحصيل دانش و تهذيب نفس ، كوشا و جدّى بودند ، توجهى خاص مبذول مىداشت و به طرق گوناگون مىكوشيد كه حوايج و مشكلات آنان را بر طرف سازد ، بلكه زمينهء رشد و رقاء فرهنگى ، اجتماعى آنان را فراهم آورد . از جملهء اقدامات
هامش
( 1 ) . اعيان الشيعة ، 46 / 207 .