و الزكاة « 1 » . اگر چه اين وجه ناتمام است چون حق الناس تابع دليل است . و اگر حق دو قسم باشد و قدر متيقن حق ، موسع باشد فوريت معلوم نيست ، و اصل برائت است . مع ذلك ، احوط است چنانچه [ چنان كه ] ذكر شد . كما اين كه احوط در آن چه سبب آن معصيت باشد نيز چنين است ، لما أفتى به صاحب المسالك « 2 » ، لأنه مثل التوبة الواجبة فورا . لكنه ضعيف . ( و اللَّه العالم )
سؤال 198
[ نيّت روزهء ما فى الذّمه ]
زيد قطع دارد كه يك روز روزه قضاء بايد بكند و شك دارد كه آيا يك روز ديگر ( روزه نذر مثلا ) بر او واجب است ، يا نه ، اگر يك روز روزه بگيرد به قصد ما في الذمه كفايت مىكند ، يا نه ؟
جواب : اگر غافل باشد و قصد ما في الذمه بكند كفايت آن از روزه معلومه مشكل است . بلى ، اگر به قصد همان روز معلوم روزه بگيرد ، و اصل برائت جارى كند از وجوب روزه ديگر ، كفايت مىكند .
و همچنين اگر دين معلومى داشته باشد و ديگر ، مشكوك باشد ، كه قصد ما في الذمه كافى نيست . و همچنين اگر يك قران خمس ، قطعى باشد و يك قران نذر سيد ، مشكوك باشد . و هكذا ، و السر واضح .
سؤال 199
[ استبراء جنب در حال روزه ]
شخص جنب در روز ماه رمضان با روزه براى استبراء مىتواند بول كند ؟ و آيا روزهاش فاسد مىشود ، يا نه ؟
جواب : بلى ، مىتواند . و روزهاش فاسد نمىشود اگر چه علم داشته باشد به خروج قدرى از منى كه در مجرى مانده است . و اين داخل در عنوان استمنائى كه مفطر است نيست .
سؤال 200
[ قصد ابطال روزه در صورت وجود برخى امور ]
قصد افطار بر تقدير حصول امر محتمل الوقوع مضر به صوم است ، يا نه ؟ و هكذا قصد قطع نماز بر تقدير آن ؟ ( مثل آن كه اگر دزد بيايد قطع صلاة نمايد و نحو ذلك . ) جواب : بلى ، مضر است ، مگر آن كه بسيار بعيد الوقوع باشد كه منافى صدق عزم و نيت نباشد . و از اين قبيل است قصد سفر و عزم بر عدم آن با چنين امرى ، مثلا : اگر مىرود كه اگر طراده هست برود به كربلا مثلا ، پس اگر احتمال نبودن آن در غايت بعد باشد ضرر ندارد .
هامش
( 1 ) ، جواهر الكلام ج 33 ص 169 مضمون كلام صاحب جواهر نقل شده است .
( 2 ) مسالك الافهام ج 2 ص 85 .