6 ) شرط چهارم جواز نظر ( / امكان فعلى ازدواج ) :
شرط ديگرى در جواهر براى جواز نگاه ذكر شده كه در عروه نيامده و مرحوم آقاى خوئى - قدس سرّه - آن را پذيرفتهاند آن است كه نگاه در زمانى باشد كه مانعى از ازدواج زن در كار نباشد ، مثلًا اگر زن در حال عده باشد يا شوهر داشته باشد ، يا خواهر او در ازدواج مرد است ، يا مرد چهار زن دارد در همه اين صورتها چون فعلًا مانعى از ازدواج با زن وجود دارد نگاه كردن جايز است ، هر چند در همه اين صورتها چون فعلًا مانعى از ازدواج با زن وجود دارد نگاه كردن جايز نيست ، هر چند در همه اين صورتها اين مانع مىتواند بر طرف گردد . مثلًا زن از عده خارج شود يا شوهرش او را طلاق دهد يا بميرد يا خواهر او با مرگ يا طلاق از حباله ازدواج خارج شود يا مرد يكى از چهار زن خود را طلاق دهد يا بميرد ، ولى تا مانع باقى است نگاه كردن جايز نيست ، و يكى از موانع احرام زن است كه اگر مرد محلّ هم باشد چون نمىتواند در حال احرام زن با وى ازدواج كند نگاه كردن به وى جايز نيست .
مرحوم آقاى خوئى وجه اين شرط را انصراف ادله دانسته و آن را چنين توضيح مىدهند :
چون از تعليل روايت به « يشتريها باغلى الثمن » استفاده مىشود كه وى در صدد ازدواج فعلى با زن مىباشد ، و اگر مانعى از ازدواج در كار باشد صدق نمىكند كه مرد در صدد ازدواج با زن است .
7 ) بررسى شرط چهارم توسط استاد - مد ظله - :
ظاهراً اصل اين انصراف ادله را مىتوان پذيرفت ، چون اصلًا اين صورتهايى كه مانعى از ازدواج زن در كار باشد ، به ذهن عرف نمىرسد .
حال اگر ما انصراف را ذاتاً نپذيريم ( و ما هم اصرار بر آن نداريم ) استدلالى كه مرحوم آقاى خوئى براى اثبات آن ذكر كردهاند ناتمام است . چون در ازدواجها هيچگاه همان آنِ نگاه با آنِ اجراى صيغه يكى نيست ، بلكه بسا چندين روز بين آن دو