9 . حكمتهاى عالم ذرّ
1 - 9 . عدم امكان معرفت در دنيا بدون وجود عالم ذرّ
علّامه امينى رحمه اللّه ، معتقد است كه خداى تعالى ، بر اساس حديث قدسى كه به حضرت داود عليه السلام نسبت دادهاند ، انسان را براى شناخته شدن خويش آفريده است . زيرا مىفرمايد :
« كنت كنزاً مخفيّاً فأحببت أن أعرَف ، فخلقت الخلقَ لكي أعرَف » « 1 » .
گنجى نهان بودم ، پس دوست داشتم شناخته شوم ، پس خلق را آفريدم تا شناخته شوم .
به عقيده علّامه امينى ، شناخت خداى تعالى در اين دنيا براى اهل اين دنيا به خاطر وجود تعلقات و آميخته شدن با ماديات امكان ندارد . او معتقد است انسان وقتى به معرفت و شهود عوالم ملكوتى و قدسى نايل مىآيد كه به تزكيه نفس پرداخته و خود را از صفات نفسانى برهاند و به صفات قدسى متصف كند و به انوار روحى روشنايى بيابد . در اين صورت روح او و ملكوتى بودن او تقويت پيدا كرده و قواى ملكى و دنيوى او تضعيف گرديده و با نزديك شدن به عوالم روحى ملكوتى ، از ظلمتهاى نفسانى دور مىگردد و به آنچه جاهلان از آن وحشت دارند ، انس پيدا مىكند ، و به آنچه دل بستگان به دنيا از آن هراس دارند ، او آرامش مىيابد ، سپس به معارفى مىرسد كه ديگران از آن بيگانهاند . عكس اين قضيه نيز صادق است . يعنى كسانى كه به دنيا دل بستهاند و دنيا را همه زندگى خويش مىدانند ، از امورى كه ديگران از آن لذت مىبرند هراسان هستند و در نتيجه قلب و روح آنها مرده است و از ديدن حقايق ملكوتى ناتوان گرديدهاند . « 2 »
علّامه امينى معتقد است دنياى موجود اين انسانها به صورت طبيعى انسان را از توجه به ملكوت باز مىدارد و مشغول خود مىكند . حال اگر انسان تنها در همين دنيا به وجود مىآمد و
هامش
( 1 ) . محقق انديشور كتاب المقاصد العلية ، در پاورقى كتاب ، به تفصيل درباره اين حديث سخن گفته است ، و تأكيد كرده اين حديث قدسى در كتب حديثى معتبر شيعى وجود ندارد ، بلكه منبع اساسى اين حديث ، كتب عرفانى عامّه و خاصّه است .
( 2 ) . المقاصد العليّة : 137 .