أبو عبد الرحمن بود كه اوّلى از همه مشهورتر بود . به او حسام نيز گفته مىشد ، بخاطر اينكه با شعرش از حريم آئين مقدس اسلام دفاع بسيارى نموده است » .
مرگ شاعر
« حاكم « 1 » از مصعب « 2 » روايت نموده كه گويد : حسان شصت سال در دوران جاهليت زندگى كرد و شصت سال در زمان اسلام و نابينا شد و بنا به قولى در سال ( 55 ) « 3 » درگذشت ، و بنا به گفتهء همه تاريخنويسان يكصد و بيست سال زندگى كرد » . « 4 »
قصهء ترسو بودن حسان و تحريف آن از كتاب ابن قتيبه
حسان خصوصيات اخلاقى مختلفى داشته كه در كتب مختلف بدان اشاره شده است . علامه يكى از خصوصيات ايشان را كه همان خصوصيت ترسو بوده اوست را در اينجا ذكر مىكنند كه در تاريخ بدان اشاره شده است . از جمله ايشان ابن قتيبه است ، كه در كتاب « المعارف » اين قضيه را ذكر كرده است ، ولى چاپخانههاى مصرى آن را از كتاب ابن قتيبه حذف و تحريف نمودهاند .
علامه رحمه اللّه اين قضيه را اين گونه بيان مىدارد كه :
« حسان از جمله كسانى است كه به ترسو بودن معروف است . ابن اثير در كتاب « اسد الغابه » ( ج 2 ، ص 6 ) ، گويد : « 5 » حسان ترسوترين مردمان بود ، وطواط در ( ص 355 ) « 6 » كتاب
هامش
( 1 ) . المستدرك على الصحيحين ، ج 3 ، ص 553 ، ح 6054 .
( 2 ) . مصعب بن عبد اللّه زبيرى .
( 3 ) . اين يكى از دو قول است . در كتاب المستدرك اختلاف قول در وفات او بسيار است ابن كثير در تاريخ خود [ ج 8 ، ص 51 ] وفات او را در سال 54 صحيح دانسته است ( علامه رحمه اللّه ) .
( 4 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 65 .
( 5 ) . أسد الغابه ، ج 2 ، ص 7 ، رقم 1153 .
( 6 ) . غرر الخصائص ، ص 358 .