( تاريخ طبرى 14 / 121 )
20 - ابن عاصم پس از نابود شدن نوشتههايش 50000 حديث از بر نقل مىكرده است . ( تذكره الحفاظ 2 / 194 )
21 - ابو قلابه عبد الملك 60000 حديث از بر نقل مىكرده است . ( طبقات الحفاظ 2 / 134 )
22 - ابو العباس سراج 70 هزار مسئله براى مالك نوشت . ( تاريخ بغداد 1 / 251 )
23 - ابن راهويه 70000 حديث از بر ديكته مىكرده است . ( تاريخ ابن عساكر 2 / 413 )
24 - اسحاق حنظلى 70000 حديث از بر داشته است . ( تاريخ خطيب 6 / 352 )
25 - اسحاق بن بهلول تنوخى 50000 حديث از بر نقل مىكرده است . ( تاريخ خطيب 6 / 368 )
26 - محمّد بن عيسى طياح نزديك به 40000 حديث از بر داشته است .
27 - حافظ بن شاهين پس از نابودى نوشتههايش 20 - 30 هزار حديث از بر مىگفته است . ( تاريخ بغداد 7 / 368 )
28 - يزيد بن هارون 24000 حديث با سلسله راويان آن از بر داشته است . ( شذرات الذهب 2 / 16 )
حال بايد پرسيد با اين گستردگى علوم اسلام به 104 حديث مىتوان بسنده كرد و جانشين پيامبر شد و كار به جائى برسد كه ابو بكر بگويد : اما و اللّه ما انا بخير منكم و لقد كنت لمقامى كارها و لوددت انّ فيكم من يكفينى افتظنون انّى اعمل فيكم بسنّة رسول اللّه ( صلّى اللّه عليه و آله ) ؟ اذن لا اقوم بها انّ رسول اللّه كان يعصم بالوحى و كان معه ملك و انّ لى شيطانا يعترينى فاذا غضبت فاجتنبونى ان لا اوثر فى اشعاركم و ابشاركم الا فراعونى فان استقمت فاعينونى و ان زغت فقوّمونى ( طبقات ابن سعد 2 / 139 ، تاريخ طبرى 3 / 203 ، سيره ابن هشام 4 / 34 ، تهذيب الكامل 1 / 6 ، العقد الفريد 2 / 158 ، اعجاز القرآن 115 ، رياض النضره 1 / 167 ، تاريخ ابن كثير 5 / 247 ، شرح ابن ابى الحديد 1 / 134 ، تاريخ الخلفاء 67 ، سيره حلبى 3 / 288 ) : به خدا قسم من بهترين شما نيستم و حكومت بر شما را كراهت دارم و دوست داشتم كسى از شما مرا از حكومت كفايت مىكرد آيا گمان مىكنيد من در ميان شما به سنّت پيامبر عمل مىكنم ؟ من نمىتوانم او را وحى الهى حفظ مىكرد
و با او ملكى بود ولى با من شيطانى است كه مرا فرو مىگيرد پس چون خشم كردم از من دور
خلاصه الغدير در هزار نكته ( فارسى ) — صفحة 668
مساهمون: رضا معراجي
ص٦٦٨