كشد .
172 - زندگى و شهادت دعبل
وى از خاندانى است كه مورد دعاى پيامبر ( ص ) بوده و پنج شهيد در راه على ( ع ) دادند از جمله عبد اللّه بن دعبل كه در صفين با دو زره و دو شمشير سمت ميمنه لشكر على ( ع ) حركت كرد و هدفش بود معاويه را بكشد و تا نزديك معاويه هم پيشرفت و شهيد شد . نامش محمّد است و چون شوخطبع بوده ( علّامه امينى از خوشمزگيهاى ايشان آورده است علاقهمندان به الغدير مراجعه كنند ) دايهاش او را دعبل ناميد و مقصودش ذعبل بود كه ذال قلب به دال شده وى اصلش كوفى و قريشى بوده و مدتى در بغداد و سپس در گشتوگذار بود او در سال 148 به دنيا آمد و پس از 97 سال در سال 246 شهيد شد به اينصورت كه اشعارى در هجو مالك بن طوق گفت مالك او را احضار كرد وى به بصره گريخت در بصره توسط اسحاق بن عباس فرماندار بصره دستگير شد و با شكنجه سختى كه ديد آزاد شد و به اهواز گريخت مالك بن طوق مردى را با دههزار درهم جايزه دنبال او فرستاد وى او را آنقدر جستجو كرد تا در روستائى از نواحى سوس او را پيدا كرد و بعد از نماز عشاء با يك چوبدستى زهرآلود به پشتپاى دعبل زد فردايش دعبل از دنيا رفت و او را در همان روستا و به نقلى به سوس منتقل نموده به خاك سپردند ( معجم البلدان 4 / 416 ) البته ابن خلكان گفته ميان واسط عراق و كور اهواز كشته شد و حموى گفته قبر دعبل در مرز سودان است وى اشعارى نيز در رثاى امام حسين ( ع ) دارد كه براى اطلاع از آن و ساير اشعار و حكايات او به الغدير جلد 2 مراجعه شود .