كنند .
162 - زندگينامه و شخصيت ابو تمام
1 - ابو تمام حبيب كه با 25 واسطه مىرسد به يعرب بن قحطان ( تاريخ الخطيب 8 / 428 ) به گفته جاحظ از بزرگان اماميه است . 2 - وى از بزرگان شعراء بوده است . 3 - وى در حافظه آيتى بوده است كه دربارهاش گفتهاند غير از 1000 اجوزه چهارهزار ديوان شعر از حفظ داشت و اين غير از قطعات و قصائد بود ( فهرست نجاشى ص 102 ) 3 - اصالتا شامى بوده كه در قريه جاسم از روستاهاى جيدور به دنيا آمد ، به پدرش ندوس عطار مىگفتند ، وى در مصر پرورش يافت و در اول جوانى در مسجد جامع سقائى مىكرد و سپس به انجمن ادباء پيوست و به سرائيدن شعر روى آورد وقتى معتصم شعر او را شنيد او را به سامرّا فراخواند و به او صله داد ابو تمام به بغداد آمد و در عراق و ايران گشتوگذار نمود . 4 - وى ديوان حماسهاى در ده باب پديد آورد كه گروه زيادى به شرح آن همّت كردهاند كه علّامه امينى 27 نفر آنها را نام مىبرد و 13 نفر نيز در حماسهسرائى از او تبعيت كردهاند كه اسامى آنها را علّامه امينى ذكر كرده است 5 - ديوان شعر او را نيز 15 نفر از بزرگان ادب شرح كردهاند كه اسامى آنها در الغدير ذكر شده است و شرححال وى را نيز دانشمندان زيادى نوشتهاند .
163 - ولادت و وفات ابو تمام
ابو تمام در يكى از سالهاى 172 و 188 و 190 و 192 به دنيا آمده و در يكى از سالهاى 228 و 231 و 232 در موصل از دنيا رفته و همانجا به خاك سپرده شده است و ابو نهشل براى او گنبد ساخته است .
ايضاح : آخرين نكته دربارهء ابو تمام اينكه وى چكامهاى در وصف مختار گفته است كه علّامه امينى بههمين مناسبت به بررسى شخصيت مختار پرداخته و افرادى كه اخبار و سيرهء مختار را نوشتهاند ذكر مىكند .