و لا بالنّاحية أممه ، إحتجب عن العقول كما احتجب عن الأبصار ، و عمّن في السّماء احتجابه عمّن في الأرض ، قربه كرامته ، و بعده إهانته ، لا يحلّه في ، و لا توقّته إذ ، و لا توامره إن ، علوّه من غير توقّل و مجيئه من غير تنقّل ، يوجد المفقود و يفقد الموجود ، و لا يجتمع لغيره الصّفتان في وقت « الحديث » .
[ الحديث 57 إستعمال العلم و الإخلاص في طلبه ]
في المجلّد الأوّل من البحار : ( كتاب العقل و العلم و الجهل ) باب « إستعمال العلم و الإخلاص في طلبه » . ( نهج البلاغة ) قال أمير المؤمنين عليه السّلام : لا تجعلوا علمكم جهلا و يقينكم شكّا ، إذا علمتم فاعملوا ، و إذا تيقّنتم فأقدموا .
[ الحديث 58 كلام الرضا عليه السلام للعبّاسى في التوحيد ]
في المجلّد الثّانى من البحار : ( كتاب التوحيد ) باب « جوامع التوحيد » .
هامش
بر امرى كسى كه ضدى همدوش او باشد يا همقدرتى با او باشد ، قديم بودن او زمانى نيست ( بلكه ذاتى است ) و قرب او قرب مكانى نيست ( چون ذات او منزه از جسمانيت است و مكان از لوازم جسم است كه داراى طول و عرض و عمق است ، بلكه قرب فاعل بفعل خود است - ذات او ) از خردها پنهانست همانطور كه از ديدهها پنهانست ، پنهانى او از آنان كه در آسمانند با آنان كه در زمينند يكسانست ، هر كه را خداوند ( بنعمتهاى بهشتى ) اكرام كرد قرب معنوى به او دارد ، و هر كه را خداوند ( بشكنجههاى جهنمى ) خوار گردانيد از او دور است ، چيزى در خداوند قرار نميگيرد كه بتوان گفت كه در او چيزى است ، و زمانى نيست تا بتوان گفت از چه زمان بوده است ، با كسى مشورت نميكند تا كسى براى او صلاح بينى كند ، برترى او مكانى نيست كه مكان او برتر از مكان موجودات باشد ، و آمدنش به حركت از مكانى بمكانى نيست ( برترى ذات مقدس حق از جهت مكان نيست بلكه از جهت برترى شأن و مقام اوست از نظر آفرينش مخلوقات ، و آمدنش بظهور آثار اوست چنان كه ميگويند بهار آمد يعنى آثار بهارى پديد آمد ) نيست را پديد ميگرداند و پديد را نيست مىكند ، و اين دو كار در يكوقت براى غير خدا جمع نميشود « تا آخر حديث » .
( 1 ) 57 - در جلد اول بحار ؛ ( كتاب عقل و علم و جهل ) « باب استعمال علم و اخلاص در طلب آن » است كه از نهج البلاغه نقل شده كه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : دانائى خود را بىاثر قرار ندهيد ( مثل اينكه نميدانيد ) و يقين خود را چون شك قرار ندهيد زمانى كه دانا شديد عمل كنيد و چون يقين نموديد قدم پيش گذاريد .
( 2 ) 58 - در جلد دوم بحار : ( كتاب توحيد ) باب « جوامع توحيد » ( از كتاب توحيد ) طرائف الحكم - 2 -