جدّه ، عن عليّ عليه السّلام أنّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم قال : أعبد النّاس من أقام الفرائض ، و أسخى النّاس من أدّى زكات ماله ، و أزهد النّاس من اجتنب الحرام ، و أتقى النّاس من قال الحقّ فيما له و عليه ، و أعدل النّاس من رضي للنّاس ما يرضى لنفسه و كره لهم ما يكره لنفسه ، و أكيس النّاس من كان أشدّ ذكرا للموت ، و أغبط النّاس من كان تحت التّراب قد أمن العقاب يرجو الثّواب ، و أغفل النّاس من لم يتّعظ بتغيّر الدّنيا من حال إلى حال ، و أعظم النّاس في الدّنيا خطرا من لم يجعل للدّنيا عنده خطرا ، و أعلم النّاس من جمع علم النّاس إلى علمه ، و أشجع النّاس من غلب هواه ، و أكثر النّاس قيمة أكثرهم علما ، و أقلّ النّاس قيمة أقلّهم علما ، و أقلّ النّاس لذّة الحسود ، و أقلّ النّاس راحة البخيل ، و أبخل النّاس من بخل بما افترض اللّه عزّ و جلّ عليه ، و أولى النّاس بالحقّ أعلمهم به ، و أقلّ النّاس
هامش
صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : عابدترين مردم كسى است كه به پا دارد واجبات ( خدا ) را ، و باسخاوتترين مردم كسى است كه زكات مال خود را بدهد ، و كنارهگيرترين مردم از معصيت و نافرمانى خداوند كسى است كه از حرام دورى كند ، و با تقوىترين مردم كسى است كه حق گويد چه بنفع او باشد يا بزيان او ، و عادلترين مردم كسى است كه براى مردم بخواهد آنچه براى خود ميخواهد ، و نخواهد براى ايشان آنچه براى خود نميخواهد ( و نمىپسندد ) و زيركترين مردم كسى است كه زياد به ياد مرگ باشد ، و كسى كه بيشتر از همهء مردم مورد آرزوى ديگران است ( يعنى مقام او مورد حسرت مردم است ) كسى است كه زير خاك ( قبر ) ايمن از عذاب و اميدوار باجر و پاداش ( اعمال خود ) باشد ، و غافلترين مردم كسى است كه پند نگرفته از متغير شدن دنيا از حالى به حال ديگر ( و براى آن ثبات و دوام پندارد ) و بزرگترين مردم در دنيا از جهت بلندى مقام و مرتبت كسى است كه قرار داده نشده از براى دنيا نزد او ارزش و مقامى ( يعنى مال دنيا نزد او ارزش ندارد ) و دانشمندترين مردم كسى است كه علم و دانش مردم را ضميمهء علم و دانش خود كند ، و شجاعترين مردم كسى است كه بر ميل و خواهش نفس خويش غالب و پيروز شود ، و پر قيمت و با قدرترين مردم كسى است كه علم و دانش او از ديگران بيشتر باشد ، و كم قيمت و بىقدرترين ايشان كسى است كه علم و دانش او از ديگران كمتر باشد ، و كمترين مردم از جهت لذت بردن از لذائذ شخص حسود است ، و كم آسايشترين مردم شخص بخيل و فرومايه است ، و بخيل و فرومايه