فقيل : تعلّم للّه و عمل للّه و علّم للّه .
هامش
آسمان و از زمين مانند آن را ، و جارى و واقع ميسازد حكم خود را بين آنها ( بمقتضاى حكمت و مصلحت ) براى اينكه عالم و دانا شويد كه خداوند بر همه چيز قادر و تواناست و اينكه علم خداوند بهر چيز احاطه دارد ؛ خداوند علم و دانش را علت آفرينش عالم علوى و سفلى ( آسمانها و زمين ) قرار داده ، و همين اندازه عظمت و فخر و شرف براى علم و دانش كفايت مىكند ( مراد از هفت زمين طبقات هفتگانهء آن مىباشد مانند طبقهء ترابيه و طينيه و رمليه و حجريه و ساير طبقات ) .
دليل سوم ، فرمودهء خداى سبحانست :وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراًكسى كه عطا شده است به او حكمت ( يعنى علم و دانش ) پس بتحقيق به او خير بسيارى داده شده است .
دليل چهارم ، فرمودهء خداى تعالى :هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَآيا دانشمندان با نادانان برابرند ( از جهت قدر و منزلت نزد خداوند ؟ ) .
دليل پنجم ، فرمودهء خداى تعالى :إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُهمانا ميترسند خدا را از بندگانش علما و دانشمندان ( يعنى تنها اشخاصى كه بعظمت خدا پى برده و از او خائف و ترسانند دانشمندانند ) .
بيان : بعضى گفتهاند كه فرق ميان خوف و خشيت اينست كه هر دو ترس از توجه به ضرر است ، ليكن شخص خائف كيفيت و چگونگى تأثير ضرر را نميداند بخلاف شخص داراى خشيت كه عالم بچگونگى و تأثير ضرر است ، مانند طبيب و مريض كه طبيب چگونگى اثر و ضرر طعام مضر به حال مريض را عالم بوده و ميداند كه در چه عضوى از اعضاء وى ضرر رساند ، ليكن مريض خائف و ترسان است اجمالا ، اما خصوصيت ضرر را نميداند ، بنا بر اين علمائى كه خشيت دارند كسانى باشند كه عالم بعقوبات و عواقب بد هر معصيت و گناهى هستند .
دليل ششم ، فرمودهء خداى سبحان :شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِگواهى ميدهد خداوند كه جز او خدائى نيست و بر اين معنى گواهى ميدهند فرشتگان و آنان كه صاحب علم و دانشند .
دليل هفتم ، فرمودهء خداى سبحان :وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِو نميداند تأويل متشابهات قرآن را مگر خدا و آنان كه در دانش ثابتند .
دليل هشتم ، فرمودهء خداى تعالى :قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِبگو اى پيمبر ، كافى است گواه بين من و شما ، خداوند و كسى كه نزد او علم كتابست .