ندارى آرزو مكن . در عرفات به خطاهاى خويش اعتراف كن ، و ميثاق خود را با خداوند و وحدانيّت او تازه كن و به او تقرّب بجوى ، و با وقوف به مزدلفه تقوا پيشه كن ، و با بالا رفتن بر كوه با روح خود به سوى ملاء اعلا پرواز كن و به هنگام قربانى گردن هوس و طمع را بزن ؛ در موقع رمى جمرات شهوتها و پستيها و زشتيها را دور بيفكن ، و با ستردن مو عيبهاى ظاهرى و باطنى را از خود دور كن ، و با دخول به حرم در حريم امن الهى و در كنف حفظ و حمايت او از پيروى هواى نفس وارد شو ، و با طواف خانه كعبه تعظيم و احترام صاحب خانه و معرفت جلال و قدرت او را تحقّق ده حجر الاسود را با رضا به قسمت او و خضوع در برابر عزّت او لمس كن و ببوس و با طواف وداع با آنچه غير خداست توديع كن ، و با وقوف بر كوه صفا روح و باطنت را براى روزى كه او را ديدار مىكنى صاف و پاك كن و با وقوف در مروه صفاتت را پاكيزه ساز و خود را در معرض ديد خداوند بدان ، و بر شرط حجّ خود و بر پيمانى كه با خدا بستهاى و آن را تا رستاخيز بر خويشتن واجب دانستهاى استقامت كن ؛ و بدان خداوند بدين سبب حجّ را واجب كرده و تنها آن را از ميان همهء عبادات به خود انتساب داده و فرموده است :
وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
و پيامبر ( ص ) احكام و مناسك آن را تشريع فرموده تا بدين وسيله از او درخواست كمك و استعانت شود ، و به مرگ و قبر و بعث و قيامت اشارهاى باشد و مشاهدهء مناسك حجّ از آغاز تا پايان براى خردمندان و صاحبدلان بيان فضيلت مسابقهاى است كه ميان اهل بهشت و اهل دوزخ داير است . » « 39 » در اين جا گفتار آن حضرت ( ع ) و نيز كتاب اسرار حجّ و مسائل مهمّ آن از كتاب المحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء به پايان مىرسد و پس از اين كتاب آداب تلاوت قرآن آغاز مىشود .
و الحمد للّه اوّلا و آخرا و ظاهرا و باطنا و صلّى اللّه على محمّد و آله .
هامش
( 39 ) همان مأخذ باب بيست و يكم .