التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ .
» « 61 » از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه خداوند مىفرمايد : « هيچ چيزى نيست مگر اين كه موكّل كردهام كسى غير از من آن را دريافت كند ، جز صدقه كه آن را با دست خود مىربايم تا آن جا كه مردى يا زنى يك دانه خرما يا نصف يك دانه را صدقه مىدهد و من مانند كسى كه كرّهء اسب يا بچّه شترش را پرورش مىدهد آن را مىپرورانم بطورى كه در روز رستاخيز كه مرا ديدار مىكند صدقهاش همچون كوه احد باشد . » « 62 »
باب سوم در بارهء گيرندهء صدقه و اسباب استحقاق او و آداب گرفتن آن و بيان اسباب استحقاق
( 1 ) بدان تنها كسى مستحقّ زكات است كه آزاد و مسلمان باشد و از تبار هاشم و عبد المطّلب نباشد و داراى يكى از اوصاف اصناف هشتگانهاى باشد كه در كتاب خداوند ذكر گرديده « 63 » و زكات به آنها تخصيص داده شده است ؛ بنابر اين زكات به كافر ، برده ، هاشمى و مطلّبى داده نمىشود امّا دادن آن به كودك و مجنون در صورت اخذ ولىّ آنها جايز است .
مىگويم : شرط بودن حريّت بطور مطلق درست نيست چنان كه به زودى ذكر خواهد شد ، و الحاق مطّلبى به هاشمى در نزد ما از نظر قول و روايت نادر است . دادن زكات به هاشمى جايز است مشروط به اين كه دهنده زكات هاشمى باشد يا آن كه خمس ، مخارج او را كفايت نكند . از نظر ما ( شيعه ) دادن زكات بجز دسته المؤلّفة قلوبهم مشروط به اين
هامش
( 61 ) توبه / 104 : آيا نمىدانند كه خداوند توبه بندگانش را مىپذيرد و صدقات را مىگيرد و خداوند توبهپذير و مهربان است . عدّة الدّاعى ابن فهد ، ص 44 .
( 62 ) تهذيب ، جلد 1 ، ص 380 ؛ رجال كشى ، ص 152 ، كافى ، جلد 4 ، ص 47 .
( 63 ) سورهء توبه آيهء بيست و پنج .