و اگر بر چهرهء زشتى نظر افكند منكر و نكير و مأموران دوزخ را ياد مىكند ، و اگر آواز هولناكى به گوشش برسد نفخهء صور در ذهن او تداعى مىشود ، و اگر چيز خوبى به چشمش بخورد نعمتهاى بهشت را به ياد مىآورد ، و اگر در بازار يا خانه واژهء « آرى » يا « نه » را بشنود به ياد روزى مىافتد كه پس از پايان حساب به او پاسخ ردّ يا قبول خواهند داد . چقدر سزاوار است كه اين حالت بر قلب صاحبدلان غلبه داشته باشد ، زيرا آنچه او را از اين حالت منصرف مىكند امور و مقاصد دنيوى است ، و اگر او از جملهء كسانى نباشد كه دلشان قفل و ديده بصيرتشان كور شده است چنانچه مدّت اقامت خود را در دنيا با مدّت توقّف خود در آخرت مقايسه كند ، عمر خود را در دنيا بسيار حقير و ناچيز خواهد ديد » پايان گفتار غزّالى .
در الفقيه آمده است : يكى از آداب حمّام اين است كه انسان فرزندش را به همراه خود به گرمابه نبرد تا مبادا نظرش بر عورت او افتد .
پيامبر ( ص ) فرموده است : « هر كس به خدا و روز بازپسين ايمان دارد زنش را به گرمابه نفرستد » . همچنين فرموده است : « هر كس از زنش اطاعت كند ، خداوند او را به صورت در آتش مىاندازد . » ؛ پرسيدند : اين اطاعت چيست ؟ فرمود : « اين كه زنش از او بخواهد به تعزيه و عروسى و حمّام رود ، و جامهء نازك بپوشد و شوهرش به او پاسخ مثبت دهد . » امام صادق ( ع ) فرموده است : « در گرمابه تكيه مده ، چه اين كار پيه كليهها را آب مىكند ، و در آن موها را شانه مزن كه مو سست مىشود ، و سر را با گل مشوى زيرا چهره را زشت مىكند ، و در حديث ديگر است كه غيرت را از ميان مىبرد ، و سفال را بر بدن خود نمال كه ايجاد برص مىكند ، و لنگ را به صورت خود مكش كه آبرو را مىبرد - روايت شده منظور گل مصر و سفال شام است - و مسواك كردن در گرمابه موجب وباى دندانهاست ، و با غساله آب حمام وضو و غسل جايز نيست . » ابو الحسن موسى بن جعفر ( ع ) فرموده است : « ناشتا وارد حمام نشويد مگر
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى ) — صفحة 506
مساهمون: الفيض الكاشاني
ص٥٠٦