در تقسيم روزهاى هفته بين كواكب
* فائده :
بدان كه اهل نجوم روزهاى هفته را ميان كواكب هفت گانه قسمت كردهاند ، و همچنين شبهاى هفته و ساعتهاى معوجه هر روز و شبى را ، و تقسيم ايام و ليالى بر كواكب از اين شعر معلوم مىشود :
هفته ابجد و هو ز ارباب او * سرخ ديهل روز ديهل سرخ شب
« س » سرخ علامت شمس « 3 » است از روز يكشنبه كه الف ابجد اشاره به آن است و « ر » نشان قمر است از دوشنبه كه « ب » ابجد اشاره به آن است و همچنين تا آخر ، و ساعت اول از ساعت معوجه هر روز و شبى را به كوكبى دهند كه صاحب
هامش
( 3 ) - در ص 219 گفتهايم كه علامت هر يك از كواكب سبعه سياره حرف آخر آنها است ، بدان كه مرحوم غلامحسين جونپورى در زيج بهادر خانى در فصل 15 باب اول مقاله 7 در بيان خداوندان ساعات هر روز و شب و وجه منسوب كردن سبعه سياره به روز اسابيع گويد : واضح باد كه ارباب احكام روز اول حدوث عالم را به شمس دادند چرا كه سلطان الكواكب است و آن را روز يكشنبه ناميدند پس ساعت اول معوجه از آن روز به همان شمس دادند و ساعت دوم زهره كه زير فلك شمس است و ساعت سوم به عطارد كه زير زهره است و ساعت چهارم به قمر و ساعت پنجم به زحل و به همين ترتيب تا ساعت دوازدهم نصيبه زحل باشد ، پس نوبت رسيد به اول ساعت شبى كه بعد روز يكشنبه است و آن را به مشترى دادند كه زير زحل است و ضابطه مقرر كردند كه هر روز يا شب كه اول ساعت از آن نصيب كوكبى باشد آن روز يا آن شب منسوب به همان كوكب باشد پس شبى را كه بعد روز يكشنبه بود به مشترى دادند و آن شب منسوب به شب دوشنبه كردند و بر قياس ساعات روز ساعات شب را نيز به ترتيب نزول كواكب دادند تا آن كه ساعت دوازدهم شب مشترى به عطارد منتهى شد ، و روزى كه متصل به شب مشترى است حصه قمر باشد و آن را به روز دوشنبه نامزد كردند و همين سان جميع ساعات ايام و شب را بر كواكب متوزع كردند پس حين طالع ساعتى در كوكب كه خداوند ساعت باشد او را نوعى حظ بر طالع باشد انتهى .