به بامى جست و بادى از او رها شد ، تعلق به صاحب كدام بام دارد ؟ گفت : هر بام كه نزديكتر باشد . گفت : هر دو بام برابر است . گفت : نصفى به صاحب اين سرا و نصفى به صاحب سراى ديگر . گفت : اگر صاحب هر دو سرا غائب باشند . گفت : بيت المال است ، و مال غائب تعلق به جناب قاضى دارد » .
232 كتك زدن گوساله
نادره گويند او را دو گوساله بود . روزى خواست يكى از آنها را بزند . او هم فرار كرد و جفته مىزد . جحا چون از گرفتن او مأيوس شد ، به خانه آمد و چوبى برداشت و مادرشان را زدن گرفت . گفتند : گناه او چيست ؟ گفت : گناه همه با اوست ، زيرا كه او اين كارها را به بچهء خود آموخته است ، و الّا گوسالهء شش ماهه از كجا جفته زدن و گريختن مىداند .
مصادر :
نوادر الخوجه نصر الدين افندى جحا الرّومى ، ص 35 ؛ مطايبات ملّا نصر الدّين ، ص 56 ؛ حكمت شريف الطّرابلسى ، نوادر جحا الكبرى ، ص 46 ؛ رمضانى ، ملّا نصر الدّين ، ص 193 .
مآخذ :
على اكبر فراهانى ، نامهء داستان يا امثال و حكم ، ص 546 و 559 : « گوسالهء بسته را بايد زد .
حال گوسالهء بربسته ز نصر الدّين پرس * كه چه سان چون رسن از ميخش بگشاده بود »
دهخدا ، امثال و حكم : « گوسالهء بستهء ملّا نصر الدّين است . گويند ملّا دو گوساله يا دو بز داشت . يكى از آن دو بگريخت . ملّا پس از كوشش بسيار از گرفتن حيوان عاجز آمده بازگشت و بز يا گوسالهء بسته را به زدن گرفت . گفتند : چرا چنين كنى ؟ گفت : شما ندانيد . اگر اين يك بسته نبود ، از ديگرى چابكتر مىدويد » .