براى آگاهى بيشتر راجع به « سيّد مرتضى » - همان ص 77
( 60 ) ص 43 فنا خسرو : - يادداشتهاى باب چهارم ، ذيل عضد الدوله
( 61 ) ص 43 البركه . . . - شهاب الاخبار ، ص 14
( 62 ) ص 44 حجاج بن يوسف : « ابو محمد حجّاج ابن يوسف ثقفى 45 - 95 ه ق سردار و امير معروف عراق ، در طائف به دنيا آمد و سپس به شام رفت و در دستگاه خليفه ترقى كرد تا آنكه عبد الملك مروان او را به جنگ عبد الله ابن زبير به مكه فرستاد . . . حكومت بيستسالهء او در عراق همراه با خشونت و قساوت بسيار بود و حجاج بسيارى از مخالفين بنى اميه را در عراق زجر و حبس كرد و به قتل رسانيد . . . » - دايره المعارف فارسى
( 63 ) ص 44 بطليموس : « كه به صورت بطلميوس هم در كتابها به كار رفته است ، كلمهاى است كه اصل يونانى و لاتينى آن
Ptolemaeus
است . در اينجا منظور منجّم معروف و عالم جغرافيا و رياضىدان يونانى بطليموس القلوذى . . . است كه در مصر به دنيا آمده و در 167 ميلادى نزديكى اسكندريه درگذشته است . . . نه آنكه غرض نويسنده از كلمهء بطليموس نام مؤسس و يا لقب شانزده پادشاه سلسلهء بطالسهء مصر باشد كه از 323 تا 30 قبل از ميلاد حكومت داشتهاند و در روزگار آنان علوم و فنون رونق گرفته است . آقاى سعيد نفيسى در باب ضبط اين كلمه در كتابهاى اسلامى چنين اظهارنظر كردهاند : « نام وى را در تمام كتابهاى فارسى و عربى متداول به خطاء « بطلميوس » مىنويسند ، ولى قطعى است كه بايد ياء بر ميم مقدّم باشد ؛ زيرا كه اصل اسم وى در زبان يونانى
Ptolemus
بوده است كه چون معرّب كنند « بطليموس » مىشود و اين خطا ظاهرا از قديمترين ايام خط عربى از ناسخين كتب ناشى شده است » . ( قابوس نامه ص 323 - 322 )
( 64 ) ص 45 بنيموس : ( ؟ )
( 65 ) ص 45 اسحاق جويبارى : « ابو اسحق ابراهيم بن محمد البخارى الجويبارى بنا به روايت عوفى زرگرى استاد و شاعرى كامل بود و از غزل لطيفى كه عوفى به دو نسبت داده است ، لطف طبع و مهارتش درين نوع از شعر آشكار مىشود » . . . - تاريخ ادبيات در ايران / ج 1 ، ص 97 - 396
( 66 ) ص 45 زمانه پندى آزادوار داد مرا : اين شعر در لباب الالباب محمّد عوفى ، ص 496 به رودكى نسبت داده شده و به نام او معروف گرديده است .
باب ششم
( 67 ) ص 47 رأس العقل . . . - حلية الاولياء / ج 3 ، ص 203 ؛ شهاب الاخبار ، ص 167 ؛ ترك الاطناب ، ص 156 .