فايدة
چون همى واقف شدى زين فايده « 1 » * ياد گير از بعد آن اين قاعده
نيمهء حرف كلام كردگار * « جئت شيئا نكر » « 2 » بود اين ياد دار « 3 »
چون « لهم » « 4 » بينى « مقامع » پيش هم * دان يقين كانجا بود نصف كلم
« فنظلّ » « 5 » پس « لها » با « عاكفين » * نصف آيات است اى اهل يقين
آخر حشر است هم نصف سور * ياد گيريد اين مفيد مختصر
بيان رموزات الوقوفات
« 6 »
تا تو باشى پيشواى قاريان * رو وقوفات سجاوندى بدان
زانكه بى آن گر بخوانى تو كلام * خواندش دانا كلام ناتمام
آنچ از قرّاء حكايت كردهاند * پنج وقف « 7 » از وى روايت كردهاند
لازم و مطلق چو جايز اى صبور * پس مجوّز با مرخّص بر ضرور
رمز لازم « ميم » ، مطلق « طا » بود * « جيم » جايز ، پس مجوّز « زا » بود
رمز وقف اضطرارى « صاد » دان * ور « 8 » ندانى ياد گير اى خردهدان
لازم آن است او كه گر با بعد خود * وصل گردانى شود معنيش بد
معنيش باشد ولى غير مراد * بيم باشد كفر پيش او ستاد
حافظ نادان نداند اين خلل * بلكه اين دانا شناسد بىجدل
مطلق آن باشد بدان اى با خرد * كابتدا بر بعد او نيكو بود
زانكه استيناف باشد بعد از آن * اين سخن نحوى شناسد بىگمان
جايز آن باشد كه با ما بعد اصل * دائما يكسان بود در وقف و وصل
زانكه هر يك را دليلى معتبر * باشد اى جان بشنو از من اى پسر
در مجوّز دان كه وقف اولى بود * ليك وصلش نيز با وجهى بود
هامش
( 1 ) س : قاعده .
( 2 ) س : نك .
( 3 ) س : يادگير .
( 4 ) س : بهم .
( 5 ) س : + و .
( 6 ) س : الوقوفاة .
( 7 ) س : اوقف .
( 8 ) س : + نه .