شيخ فضل اللّه و مشروطيت
شيخ فضل اللّه نورى ، با آغاز نهضت مشروطه ، با علماى مشروطهخواه :
سيد عبد اللّه بهبهانى و سيد محمّد طباطبائى سنگلجى ، همراه بود و در هجرت اعتراضآميز آنان به قم ، حضور داشت .
وى ، در روز 26 / جمادى الاولى / 1324 ق بهسوى قم كوچ نمود و در حسنآباد ، به طباطبائى ، بهبهانى و سيد جمال افجهاى ملحق شد .
همراهى وى با روحانيان و آزادىخواهان ، موجب تضعيف دولت گرديد ، و بر قدرت عدالتخواهان افزود . دستاورد اين هجرت عظيم و تاريخى ، صدور فرمان مشروطه و رسميت يافتن آن از طرف شاه بود .
سيد حسن تقىزاده ، كه مخالف سرسخت حضور روحانيان و مذهب در صحنهء سياست بود ، شيخ شهيد را از مؤسسان مشروطه مىداند و در اينباره مىنويسد :
« آن مرحوم ، در ابتدا با دو عالم بزرگ ديگر ، متحد بوده و از مشروطيت دفاع مىنمود و مقامات علمى عالى او ، وى را مؤثر مىكرد . بعدها ، بدبختانه اختلاف عقيده پيدا كرد و راه ديگر گرفت » .
تقىزاده ، در تشريح ردّ استقراض چهار هزار ليره كه قرار بود دولت ايران از روس و انگليس بگيرد و مجلس اوّل با آن مخالفت كرد ، به نقش شيخ فضل اللّه اشاره دارد :
« تكيهگاه بزرگ مجلس و مايهء قوت و قدرت آن ، علماى بزرگ تهران بود كه در