الصّلاة فى أوّل الوقت على آخره كفضل الآخرة على الدّنيا « 1 » .
فرمود : برترى نماز اول وقت بر نماز آخر وقت همچون برترى آخرت بر دنيا است .
[ 548 ] ليث بن مساور بلخى
ابو يحيى ليث بن مساور بلخى از مفاخر علماى بلخ بود . اين مرد بزرگ يازدهمين قاضى بعد از عبد اللّه بن عمر رمّاح بلخى بود .
محمّد بن ازهر بلخى به نقل از ابن يعقوب اسامى قضات بلخ را به اين ترتيب ذكر كرده است : حارث بن شريعت ، هلال بن حسان ، سليمان بن مقاتل ، نصر بن مشارس ، متوكل بلخى ، عمر بن ميمون ، ابو محمّد قاضى ابو مطيع ، شدّاد بن حكم ، عبد اللّه بن عمر بن ميمون بن رمّاح و بعد از او ليث بن مساور كه بعد از اين ده نفر سرزمين بلخ روى خوش نديد ؛ چرا كه مدتى طولانى اصحاب ظلمه در بلخ حكومت كردند و مردم بىگناه را مورد ظلم و ستم قرار دادند .
حكايت كردهاند كه ليث بن مساور گفت : من در خواب ديدم كه حيض شدم ، بعد از يك سال كه از اين واقعه گذشت معبّر را ديدم . خوابم را به او گفتم . معبّر پاسخ داد : قاضى ولايت خواهى شد ( لان الحائض امير القافله ) . پس از گذشت ايام ، امور قضاوت بلخ را به دو تفويض كردند . در زمان قضاوت او از دار الخلافة مكتوبى رسيد كه بعد از اين ، همهء مردم بايد قرآن را مخلوق بدانند .
قاضى ليث بن مساور بلخى گفت : اللّه اكبر ، بعد از هشتاد سال در ميان مردم ، كفر ظاهر شد . ليث بن مساور به منبر رفت . كلاه از سر برداشت و بر زمين كوبيد و گفت : من هم اكنون خود را از قضاوت عزل كردم ؛ هركه دعوى كند كه قرآن مخلوق است ، كافر مىباشد .
ابو يحيى ليث بلخى در پشت نامهء خليفه نوشت كه او زنديق و كافر است ، شاعرى ، ابو يحيى ليث بن مساور بلخى را در اين شجاعت ستوده است :
هامش
( 1 ) - تاريخ اصفهان ، ج 1 ، ص 444 ؛ تعجيل المنفعه ، ص 399 ؛ العبر ، ج 1 ، ص 433 ؛ ذيل الكاشف ، ج 2 ، ص 404 .