حنبل ، ابو داود سجستانى ، امام بخارى ، احمد بن عبد الرحمان بن بشار نسائى ، احمد بن سعيد دارمى و علامه مجلسى در كتاب گرانقدر بحار الانوار كه خود در شمار دايرة المعارف است ، چند صد روايت از طريق امام قتيبهء بغلانى نقل كردهاند . يحيى بن معين ، ابو حاتم رازى ، نسائى و حاكم نيشابورى او را ثقه و امين مىدانند « 1 » .
ابو حاتم رازى مىگويد : احمد بن حنبل ، ابو رجاء قتيبة ، بن سعيد بغلانى را توصيف كرده است « 2 » . سمعانى مىگويد : ابو رجاء امام قتيبهء بغلانى محدّثى است كه در شرق و غرب از شهرتى ويژهء برخوردار است « 3 » .
حافظ ابو حجاج مزى و كحاله مىنويسند : امام بخارى از طريق امام قتيبة بن سعيد بغلانى 308 حديث و از طريق امام مسلم 668 حديث نقل كرده است « 4 » .
ابو عبد اللّه حاكم نيشابورى مىگويد : قتيبة بن سعيد بغلانى به نيشابور سفر كرد و از محضر بزرگان اين ديار كسب فيض نمود . او مدت كوتاهى در اين شهر اقامت داشت « 5 » .
دارقطنى در كتاب سنن ، در باب جمع بين صلاتين دو روايت را از طريق عبد اللّه بن محمّد بن على بلخى و قتيبة بن سعيد بغلانى نقل كرده و گفته است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله بين نماز ظهر و عصر و نيز بين نماز مغرب و عشاء جمع كرده است « 6 » .
عبد اللّه بن احمد بن سيبويه بن جرير بلخى گفت : من از امام قتيبهء بغلانى شنيدم كه مىگفت : من مدّتى در رأى خود از على بن فضل بن طاهر بلخى متابعت مىكردم . وى افزود پدرم براى من حكايت مىكرد كه شبى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله را در خواب ديدم كه در دست مباركش كتابى بود ، عرض كردم يا رسول اللّه اين كتاب چيست ؟
حضرت فرمود : اين كتاب اسامى علما و فقها مىباشد . عرض كردم يا رسول اللّه ممكن است آن را ببينم و بدانم كه آيا نام فرزند من در آن كتاب هست يا نه ؟ من آن كتاب
هامش
( 1 ) - تهذيب الكمال ، ج 23 ، ص 523 ؛ ذكر أسماء التابعين ، ج 1 ، ص 304 ؛ الطبقات الكبرى ، ج 7 ، ص 379 ؛ الطبقات ابن خياط ، ص 603 .
( 2 ) - الجرح و التعديل ، ج 7 ، ص 140 .
( 3 ) - الانساب ، ج 2 ، ص 276 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 4 ، ص 522 .
( 4 ) - الاعلام ، ج 6 ، ص 27 .
( 5 ) - تاريخ نيشابور ، حاكم ، ص 16 .
( 6 ) - سنن دار قطنى ، ج 1 ، ص 392 - 393 .