[ 536 ] قتيبة بن سعيد بغلانى
ابو رجاء قتيبة بن سعيد بن جميل بن طريف بغلانى در ماه رجب سال 148 ه . در بغلان از توابع بلخ ديده به جهان گشود . صفى الدين واعظ بلخى در كتاب فضايل بلخ مىنويسد : ابو رجاء امام قتيبهء بغلانى از هواداران حجاج بن يوسف بود . او در 23 سالگى مطابق با سال 172 ه . سفر خود را به مكه ، مدينه ، شام ، عراق و مصر آغاز كرد . وى در محضر محدّثان ثقه علم حديث آموخت و به سال 216 ه . بار ديگر به بغداد رفت و پس از مدتى به وطن خود بازگشت . سرانجام در 28 ماه شعبان سال 240 ه . ، به سن 92 سالگى ، در شهر بغلان دعوت حق را لبيك گفت « 1 » .
حاكم نيشابورى مىگويد : امام قتيبهء بغلانى به نيشابور سفر كرد ، از محضر بزرگان آن ديار كسب فيض نمود و مدت كوتاهى در اين شهر اقامت داشت « 2 » .
ابو رجاء قتيبة بن سعيد بغلانى در طول عمر پربارش 13 بار مناسك حج را بهجا آورده و در زهد و تقوى يگانهء عصر خود بوده است . وى گفته است : من از پنج عالم بزرگوار يك صد هزار حديث يادداشت كردهام . 1 - محمّد بن بكر برسانى 2 - جرير رازى 3 - وكيع بن جراح 4 - عبد الوهاب ثقفى و 5 - عمر بن هارون بلخى . تنها از عمر بن هارون بلخى حدود 30 هزار حديث آموختهام و باقى از ديگر علما مىباشد « 3 » .
امام قتيبهء بغلانى اظهار مىدارد كه من در بصره از ششصد شيخ مخضوب الرأس و اللحيه حديث شنيدهام و آنها را يادداشت كردهام .
ابو اسحاق حافظ ابراهيم بن احمد مستملى بلخى مىگويد : امام قتيبه در شهر بلخ و در محلّهء سردشتك تولد يافته است و پدرش ساكن اين محلّه بود . امام قتيبه در جاى ديگر گفته است : هيچ شهر و ولايت در نظر من عزيزتر از بلخ نمىباشد ، زيرا مسقط الرأس و محل تولد من است ، و در اين خاك جدّ و جدّهء من مدفون هستند و نيز
هامش
( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 12 ، ص 470 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 276 .
( 2 ) - تاريخ نيشابور ، ص 16 .
( 3 ) - تاريخ بغداد ، ج 12 ، ص 469 .