نخست خلاصهاى از تاريخ آمده و سپس فضايل و شمايل بلخ در آن ذكر شده است .
فصل سوم كه شامل بقيهء كتاب است به ذكر حالات و مقامات هفتاد تن از علما و مشايخ آن شهر پرداخته است و اين خود بزرگترين فايدهء كتاب فضايل بلخ بهشمار مىآيد . قابل ذكر است كه از متن عربى اين كتاب فعلا اطلاعى در دست نيست و ترجمه فارسى آن نيز بسيار روان ، سليس و پخته است . اين كتاب تاكنون يكبار به چاپ رسيده است و در بازار كمياب است « 1 » .
[ 376 ] عبد اللّه بن محمّد بن يوسف بن واقد فريابى
ابو عمرو عبد اللّه بن محمّد بن يوسف بن واقد بن عثمان فريابى ، از محدّثان صاحب نام بلخ بهشمار مىرفت « 2 » . وى از جمله اساتيد ابو الحسن جعفر بن محمّد بن مستفاضى فريابى است « 3 » .
ابو غسان عبد اللّه بن محمّد بن يوسف بن حجاج عبدى از مشايخ ابن عدى است . او از طريق عبد اللّه بن محمّد بن يوسف رواياتى را نقل كرده است . ابن عدى اين عبد اللّه را مجهول مىداند و رواياتش را در شمار مناكر آورده است « 4 » .
عن عبد اللّه بن محمّد بن يوسف باسناده عن ابن عباس قال : قال ابن عباس : من قاد مكفوفا اربعين ذراعا ادخله اللّه الجنّة « 5 » .
ابن عباس گفت : هركه نابينايى را چهل قدم راهنمايى كند ، خداى تعالى وى را وارد بهشت گرداند .
هامش
( 1 ) - تاريخ ادبيات ايران ، ج 3 ، ب 2 ، ص 1208 ؛ مقدمهء فضايل بلخ .
( 2 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 4 ، ص 207 .
( 3 ) - الرجال فى تاج العروس ، ج 4 ، ص 79 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 10 ، ص 207 .
( 4 ) - لسان الميزان ، ج 4 ، ص 151 .
( 5 ) - همان ، ج 4 ، ص 150 ؛ المعجم البلدان ، ج 2 ، ص 545 .