عمرو بن العاص ، عن معاذ بن جبل قال : عهد إلينا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله في خمس من فعل منهنّ كان ضامنا على اللّه : من عاد مريضا ، أو خرج مع جنازة ، أو خرج غازيا فى سبيل اللّه تعالى ، أو دخل على إمامه يريد بذلك تعزيره و توقيره ، أو قعد فى بيته ليسلم النّاس منه أو يسلم « 1 » .
معاذ بن جبل گفت : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در پنج مورد از ما پيمان گرفت و فرمود : اگر شما به آنها عمل كرديد ، من شما را در پيشگاه خداوند عالم ضمانت مىكنم : كسى كه بيمارى را عيادت كند ؛ كسى كه به تشييع جنازهاى برود ؛ كسى كه به قصد جهاد در راه خدا از خانه خارج شود ؛ كسى كه به فرمان رهبرش باشد و چنانچه از وى خطايى سرزند امام حق داشته باشد كه او را مجازات كند ، يا او را ببخشد و احترامش نمايد ؛ كسى كه در خانه خود بنشيند و مردم از شر او در امان باشند يا خود در امان باشد .
[ 375 ] عبد اللّه بن محمّد بن قاسم حسينى بلخى
عبد اللّه حسينى بلخى از مترجمان قرن هفتم هجرى بود كه ترجمه كتاب فضايل بلخ از اوست . وى نام خود را در ابتداى كتاب به همين نحو آورده است و گويا از خاندان نقباى بلخ بوده كه نسبش به عبيد اللّه الاعرج سبط على بن حسين عليه السّلام مىرسد و از ديرباز در بلخ سكونت و سمت نقابت سادات را داشتهاند . وى به درخواست ياران مدتى در انديشهء تأليف كتابى در فضايل بلخ بود تا از حسن اتفاق ، كتابى در همين باب تأليف شيخ الاسلام صفى الدين واعظ بلخى به دست او افتاد . صفى الدين واعظ بلخى مورّخ و محدّث قرن ششم و آغاز قرن هفتم بود .
صفى الدين واعظ بلخى كتاب خود را در غرّهء رمضان سال 610 ه . تأليف كرد و چون عبد اللّه حسينى بلخى اثر گرانبهاى او را دربارهء فضايل بلخ بهدست آورد . آن را به تشويق حاكم بلخ ابو بكر عبد اللّه بن ابى فريد بلخى به فارسى ترجمه و به نام او كرد . تاريخ پايان كتابت آن در غرّهء ذى القعده سال 676 ه . در قصبهء كفشگران بلخ بود . در اين كتاب ،
هامش
( 1 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 317 .