سلطان عليك و مير عليك بنويس . « 1 »
مولانا كوشش كرد و همرديف مير على سلطان قرار گرفت . « 2 » آثارش لطافت شيوه سلطان على را داشت و از لحاظ استوارى و يكنواختى شيوه مير على را دارا بود . « 3 » اشتياق وى به مشقكردن آنقدر بود كه شبهاى تابستان از اول شب تا صبح در زير نور مهتاب مىنشست و مشق جلى مىكرد .
در اواخر عمر به ضعف بينايى دچار شد و از عينك استفاده مىكرد . « 4 » در كتابت خطوط بىنظير و در قطعهنويسى جلى و خفى استاد بود . « 5 » در خفى و غبار مخترع سبكى است كه بعدها بابا شاه اصفهانى ( 909 ه . ق ) آن را تكميل كرد . « 6 »
مولانا در نزد شاه اسماعيل اول از منزلت خاصى برخوردار بود . براى شاه اسماعيل يك نسخه شاهنامه فردوسى كتابت كرد كه موجب خوشآيندى وى گرديد . « 7 » در جنگ چالدران كه در سال 920 ه . ق اتفاق افتاد ، همراه او بود . در اين جنگ شاه اسماعيل دستور داد تا شاه محمود و بهزاد نقاش را در غارى پنهان كنند او حفظ آن دو را بر مال و خزاين خود مقدم داشت . « 8 »
مولانا شاه محمود در روزگار جوانى و ايام ترقى ملازم ركاب شاهطهماسب صفوى بود و به كتابت با كاتبان و نقاشان در كتابخانه سلطنتى مشغول بود . هنگامى كه اردوى شاهى در تبريز بود ، مولانا در مدرسه نصريه ( نصيريه ) « 9 » در بالاخانه و در جانب شمال آن بسر مىبرد . اما بعدها كه شاهطهماسب اول به خاطر مهمات كشورى از جمله خطوط مشق و نقاشى دلگير شده بود ،
هامش
( 1 ) - قاضى احمد قمى : گلستان هنر / 87 ؛ قاضى احمد قمى : خلاصة التواريخ / 450 .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - مهدى بيانى : احوال و آثار خوشنويسان 1 / 298 .
( 4 ) - قاضى احمد قمى : پيشين / 89 .
( 5 ) - همان / 87 .
( 6 ) - مهدى بيانى : پيشين 1 / 298 - 299 .
( 7 ) - همان 1 / 297 - 298 .
( 8 ) - همان 1 / 297 .
( 9 ) - ميرزا حبيب اصفهانى : تذكره خط و خطاطان / 131 .