ه - جوابيهء كلنل محمد تقى خان پسيان :
جناب اجل آقاى شوكت الملك دام اقباله العالى
در جواب تلگراف ديشب جنابعالى و ترديد در اينكه بنده حسب الامر دولت كفيل هستم يا خير ، ذيلا تلگراف حضرت اشرف آقاى صمصام السلطنه را كه در نهم اسد به عنوان اينجانب مخابره شده است درج مىكنم : « بعد العنوان ، حسب الامر بندگان اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى ارواحنا فداه ايالت خراسان به عهدهء اينجانب محول گرديد . و اين چند روزه به اسرع وسائل عزيمت مىنمايم . نظر به اعتمادى كه به دولتخواهى جنابعالى دارم تا ورود خود ، كفالت ايالت را به جنابعالى تفويض مىدارم و انتظار دارم كه در حسن جريان امور و حفظ انتظامات حوزهء ايالتى مراقبت كامل به عمل آورده ، راپورت امور را در اينجا و عرض راه مخابره نماييد . نجفقلى . »
از اين تاريخ به بعد هم به عنوان اينجانب مكاتيب و تلگرافات از رياست وزراء و وزارت داخله و از طرف آقاى صمصام السلطنه رسيده است و تا اين دقيقه امر مخالفى از طهران صادر نشده ؛ اگر بازهم شبهه داشته باشيد ، ممكن است تلگرافچى آنجا از دوستان و رفقاى خود كه در تلگرافخانهء اينجا هستند مسئله را تحقيق كرده ، صحت و سقم را معين كند . از طرف قواى نظامى مأمورى نيست كه بتواند از مذاكرات خصوصى تلگرافچىها ممانعت نمايد . آخرين استدعاى من از دولت اين بوده است كه براى مدت قليلى با تقاضاى اهالى مساعدت فرموده به من وقت بدهند كه خود وسائل مسافرتم را فراهم آورده و بروم . ولى لجاجت معدودى نمىگذارد كه مستدعيات حقّه اصلا از لحاظ انور شاهانه بگذرد و براى من حركت آنى غير ممكن است و نمىتوانم زيردستان خودم را در ميان آتش گذاشته خود را به گوشهء راحتى بكشم و مجبورم از حيثيت خود و آنها دفاع كنم . اطمينان مىدهم كه من طالب ايالت خراسان نيستم و تاكنون هيچكس را براى مقاصد شخصى به زحمت نينداختهام و همواره منافع خصوصى را فداى منافع نوعى نمودهام . چيزى كه براى من باقيست همان شرافت سربازيست كه آن را تا زنده هستم نمىتوانم از دست بدهم .
9 سنبله نمره 597 محمد تقى
و - جواب امير شوكت الملك علم :
از بيرجند به مشهد
10 سنبله 1300
جناب اجل آقاى كلنل محمد تقى خان دام اقباله
حكم تلگرافى بندگان حضرت اشرف آقاى صمصام السلطنه را بنده هم اطلاع داشتم ، ولى برحسب احكامى كه به بنده رسيده اين حكم نسخ شده ، اگر مقصود حضرتعالى اين است كه عرايض به خاكپاى مبارك اعليحضرت همايونى برسد براى بنده وسيلهء رساندن فراهم است . بهطورىكه در تلگراف قبل عرض
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 478
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٤٧٨