كردم خودم از خاكپاى اقدس همايونى كسب تكليف مىنمايم و به آنچه امر شد بنده و شما هر دو اطاعت مىكنيم . اينكه فرمودهايد وسائل حركت آنى براى حضرتعالى فراهم نيست ، بنده شخصا حاضرم هر مانعى كه براى حضرتعالى باشد رفع نمايم و آسايش صاحبمنصبان زيردستتان را هم از هر حيث تأمين به ضمانت خودم و شرافت قول از طرف اولياء دولت فراهم سازم ، چنانچه باز عرضم را نپذيريد ، آيا مىتوان باور كرد كه غرض شخصى در بين نيست ؟ خاتمة اين را هم عرض مىكنم شرافت نظامى و وطن وقتى محفوظ است كه شخص در مقابل قواى خارجى مقاومت كرده ، بكشد يا كشته شود ، در داخله اين قوه را به كار بردن نتيجهء معكوس مىبخشد . باز تذكرا عرض مىكنم به عرايض اين دوسه شب كه نمودهام از روى دقت غور فرموده نگذاريد خون مسلمانى بىجهت ريخته شود زيرا نه فايدهء دنيوى دارد نه اخروى .
محمد ابراهيم
ز - متن تلگراف كلنل پسيان در جواب شوكت الملك علم :
جناب اجل آقاى شوكت الملك دام اقباله العالى
اين آخرين جوابست كه عرض مىكنم و ديگر اگر تلگراف بلاجواب ماند نبايد گلهمند باشيد . اولا براى بنده كه ناسخ حكم نرسيده ، اگر براى جنابعالى رسيده هرطورى كه صلاح مىدانيد اقدام بفرماييد . با اينكه از همه جا و همه چيز مطلع هستيد ديگر تجديد عرايض بنده لزومى ندارد ، همانست كه اطلاع دادهاند .
ثانيا در تلگرافات قبل عرض كردهام عقايد مختلف است ، بنده همين تلگرافات جنابعالى را اثر تحريكات خارجى مىدانم و به حول الله از اين تهديدات از اقدام به وظايف مليّه و دفاع از حقوق حقهء خود صرف نظر نخواهم نمود . خوبست آن كسى كه اخراج مرا از وطنم مىخواهد دليلش را بگويد چرا ؟
ليله 13 سنبله نمرهء 637 محمد تقى
ح - جواب شوكت الملك چنين است :
جناب اجل آقاى كلنل محمد تقى خان دام اقباله
در جواب نمرهء 637 زحمت مىدهد ، تصور نمىكنم بنده هم در مقام خيرخواهى عرضى را در نصيحت فروگذار كرده باشم كه محتاج به تجديد عرض باشد و معلوم است هر حكم و دستورى كه از طرف اولياء دولت به بنده برسد اطاعت خواهم كرد و جواب اين نكته كه تلگراف من اثر تحريكات خارجى است عرض مىكنم : دور بادا دور از دامان نامم گرد ننگ ! خارج شدن از وطن را غير از خود حضرتعالى ديگرى پيشبينى نكرده خوبست رجوع به تلگرافات سابقه فرماييد .
محمد ابراهيم
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 479
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٤٧٩