تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 145

مساهمون:

ص١٤٥
درجهء سرتيپى رسيد و با لقب سردار اكرم در سال 1298 قمرى حاكم رشت و تنكابن شد . پس از يك سال به تهران احضار و مأمور دفع فتنهء استرآباد شد . در اين مأموريت دليرى كرده داخل مرز روسيه گرديد و جمعى از اسيران ايرانى را كه توسط تركمنها براى فروش به اسارت گرفته شده بودند ، آزاد كرد و به ايران بازگرداند . به همين خاطر از طرف ناصر الدين شاه به حكومت استرآباد ( گرگان ) منصوب شد و خلعت و لقب نصر السلطنه به وى داده شد ( 1302 ق ) . در سال 1303 قمرى محمّد ولى خان با دادن پيشكشى كافى به كامران ميرزا نايب‌السلطنه ، ضراب‌خانه را ساليانه به مبلغ يك‌صد و بيست هزار تومان اجاره كرد و متعهد شد ماهى ده هزار تومان هم براى خرج جيب شاه تقديم كند . به اين ترتيب در سال 1304 قمرى رئيس ضراب‌خانه و مسكوكات شد ؛ اما پس از يك سال او را پاى حساب آوردند و متهم به كم و كسرى در عيار مسكوكات شد . در نتيجه از كار بر كنار و مدّتى خانه‌نشين شد . در سال 1311 قمرى ، محمّد ولى خان وزير خزانه و گمرك شد و تا سال 1315 قمرى ، در مقام خود باقى ماند . گمرك كه پردرآمدترين سازمانهاى آن روز ايران به حساب مىآمد ، چهار سال در انحصار و اجارهء وى بود . پس از آن در سال 1317 قمرى محمّد ولى خان به حكومت گيلان منصوب شد و حكومتش چهار سال و چهار ماه طول كشيد و در همين دوران بود كه از مظفر الدين شاه لقب سردار معظم را گرفت . در دوّم صفر سال 1322 قمرى ، هنگام زمامدارى عين الدوله از طرف محمّد على ميرزا وليعهد كه والى آذربايجان بود ، حكومت شهرهاى اردبيل و مشكين و خلخال به او واگذار شد و محمّد على ميرزا يك شمشير اعلا به او داد و حكومتش يك سال در آن نواحى طول كشيد . پس از بازگشت به تهران ، در موقع سفر سوّم مظفر الدين شاه تلگراف‌خانه را اجاره كرد و ملقب به سپهدار اعظم شد و ضمنا وزارت تلگراف و اميرى توپخانه و فرماندهى فوج مازندران و گيلان و قزوين به عهده‌اش واگذار شد و هنگام جنبش مشروطه خواهى در ايران و در حوادث اوليهء مشروطه و مهاجرت مشروطه خواهان به حضرت عبد العظيم و تحصن در سفارت انگليس ، محمّد ولى خان حفاظت پايتخت را به عهده داشت . حادثهء مسجد جمعه و تيراندازى سربازان به مردم بىسلاح و آزاديخواه كه منجر به قتل چند طلبه گرديد و بيش از