و ترتيبات شايسته بود فصول زير را منعقد نمودند :
فصل اوّل - دولت جمهورى فدراتيو سوسياليست شوروى روسيه برطبق اخطاريه و مراسلهء مورّخه 14 ژانويه 1918 و 26 ژوئن 1909 راجع باساس سياست خود نسبت به ملّت ايران مجدّدا و صراحتا اعلام مىنمايد كه بسياست جابرانه امپرياليستى روسيه نسبت بايران كه اينكه بقواى رنجبران و برزگران اين مملكت سرنگون گرديده است بطور قطعى و دائمى خاتمه مىدهد ، بنابراين و نظر به آنكه دولت جمهورى فدراتيو سوسياليست شوروى روسيه مايل است كه ملّت ايران را داراى استقلال و مختار در تصرفات مخزونات مملكتى و رواج سعادت و ترقى ببيند اعلام مىدارد كه ( كليه معاهدات و مقاولات و قراردادهائى كه دولت امپراطورى سابق با دولت ايران منعقد نموده و به اين وسائل حقوق حقه ملّت ايران را تضييع كرده است به كلى لغو و از درجه اعتبار ساقط مىداند ) .
فصل دوّم - چون اساس سياست دولت امپراطورى روسيه مبنى بر اين بود كه با ساير دول اروپا در خصوص ممالك شرقى بدون رضايت ملل آسيا باسم هواخواهى و حفظ استقلال آنها بعضى قراردادها منعقد داشته و به اين واسطه مقصود باطنى را كه تصرفات تدريجيّه بوده است انجام دهد لهذا دولت جمهورى فدراتيو سوسياليست شوروى روسيه اين سياست جابرانه اروپا را كه هم مايه ضعف سيادت ملل آسيا و هم وسيله اضمحلال اركان مشرق زمين بود مطرود مىنمايد بناء علىهذا دولت جمهورى فدراتيو سوسياليست شوروى روسيه نظر باصول مقرره در فصول اول و چهارم همين عهدنامه اعلام مىدارد كه از هر اقدامى كه باعث ضعف و موجب تحقير سيادت ملت ايران است به كلى صرفنظر كرده و نيز تمام معاهدات و مقاولاتى را كه دولت روسيه سابق با دولت ثالثى بر ضد دولت ايران يا راجع به آن منعقد كرده باشد از درجه اعتبار ساقط و ملغى مىداند .
فصل سوّم - دولتين معظمتين متعاهدين رضايت مىدهند كه سرحد ما بين ايران و روسيه را مطابق تعيين كميسيون سرحدى 1881 تصديق و رعايت نمايند ضمنا بواسطه عدم ميلى كه دولت شوروى روسيه از استفاده از ثمره سياست غاصبانه دولت تزارى سابق روسيه دارد از انتفاع از جزائر عاشوراده و جزائر ديگرى كه در سواحل ولايت استرآباد ايران واقع مىباشند صرفنظر كرده و همچنين قريهء فيروزه را با اراضى مجاوره آنكه مطابق قرارداد 28 ماى 1893 از طرف ايران بروسيه انتقال داده شده است بايران مسترد مىدارد دولت ايران از طرف خود رضايت مىدهد كه شهر سرخس معروف بسرخس روس يا سرخس كهنه با اراضى مجاور آنكه منتهى برودخانه سرخس مىشود در تصرف روسيه باقى بماند . طرفين معظمتين متعاهدتين با حقوق مساوى از رودخانه اترك و ساير رودخانهها و آبهاى سرحدى بهرهمند خواهند شد و ضمنا براى تنظيم قطعى مسئله انتفاع از آبهاى سرحدى و براى حلّ كليه مسائل متنازع فيهاى سرحدى و ارضى يك كميسيون مركب از نمايندگان ايران و روسيه معين خواهد شد .
فصل چهارم - با تصديق اينكه هريك از ملل حق دارد مقدرات سياسى خود را بلامانع و آزادانه حل نمايد هريك از طرفين معظمتين متعاهدتين از مداخله در امور داخلى طرف مقابل صرفنظر كرده و جدا خوددارى خواهد كرد .
فصل پنجم - طرفين معظمتين متعاهدين تقبل مىنمايند كه :
1 - از تركيب و يا توقف تشكيلات و يا دستجات ( كروپها ) بهراسم كه ناميده شوند و يا اشخاص منفرد كه مقصود تشكيلات و اشخاص مزبوره مبارزهء با ايران و روسيه و همچنين با ممالك متحده با روسيه
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 393
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٣٩٣