تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦
من سر از بهر نثار مقدمت دارم بدوش * چند پنهان سازم امر پيش پا افتاده را اى كه امشب باده‌اى با ساده خوردى در وثاق * نوش جانت باد من بىساده خوردم باده را خان‌ومان بر دوش خواهى شد تو هم آخر چو ما * رو خبر كن از من آن اسباب عيش آماده را هرچه خواهد چرخ با من كج بتابد گو بتاب * من هم اينجا دارم آخر آيت‌اللّه‌زاده را
ب :
فقط يك‌وقت يك آزاده بينى * يكى چون آيت‌اللّه‌زاده بينى
شرح
( 3 ) - گفته مىشود كه در مراسم تاجگذارى رضا خان ، از آيت‌اللّه آقازاده خواسته بودند كه ايشان تاج سلطنت را بر سر رضا خان بگذارد . ليكن ايشان از اين امر خوددارى كرده بودند و رضا خان كه به اين مسأله پى برده بود خودش تاج را برداشت و بر سر نهاد . ( 4 ) - اعضاى دادگاه ديوان اركان حزب عبارت بودند از : سرتيپ البرز ، رئيس دادگاه . سرهنگ خلعتبرى ، دادستان . سرگرد حاتمى ، مستنطق . ( 5 ) - « خاندان آق‌اولى در اصل ساكن رضائيه بوده‌اند و نام اوليه آنها معلوم نيست كه چه بوده است . شاه اسماعيل صفوى براى دفع اوزبكها و قبايل مهاجم مرزى آنان را از رضائيه كوچانيده و در خراسان سكونت داد . نادر شاه كه كارش رونق يافته بود از سواران و نامداران قبايل و نيز از اين قبيله استفاده نمود و سپاهيان زبده و آزموده و چابك‌سواران او از اين طايفه بوده‌اند ، و در اوايل بواسطه حسن انتخابى كه داشت به فتوحات بزرگ نائل گرديد . نادر شاه ، شاهنشاه ايران ، از جمله امتيازاتى كه براى حريم سلطنت خويش مقرر نموده بود آنكه پوش مخصوص سلطنتى سفيد باشد . آقالر بيك پيشواى طايفه مزبور يكى از سركردگان نامى و سركرده مقدم سپاهيان نادر شاه بوده و در جنگها و فتوحات نادر وارد بود و چون مورد عنايت او قرار گرفت بفرمان شاه اجازه يافت كه پوش‌هاى او و ايل‌وتبارش چون پوش سلطنتى سيمين‌فام باشد و از آن موقع طايفه او به آق‌اولى كه ترجمهء تركى آن است شهرت يافتند . نادر شاه پس از بازگشت از هندوستان گروهى از ايل آق‌اولى را در ميان طوايف يموت و كوكلان تركمان اقامت داد ، تا از سطوت آنان هيچيك در مقام عصيان برنيايند و عده‌اى را نيز از آن طايفه براى دفع ياغيان فارس و كوه‌گيلويه مأمور صفحات فارس ساخت كه بعدا در آنجا مقيم شدند و بعد محمد حسين بيك پسر آقالر در دستگاه كريم خان زند حايز مقامات مهم و مشاغل عاليه گرديد و تا اواخر زنديه و اوايل سلطنت قاجاريه نيز در قيد حيات بوده است . در سال 1206 قمرى كه آغا محمد خان مؤسس سلسله قاجار بدستيارى حاج ابراهيم شيرازى وزير لطف‌على خان زند شيراز را گرفت پنج برادر از سران آن قوم را با خود به تهران آورد و در تهران ساكن شدند . در اوايل سلطنت ناصر الدين شاه قاجار اغتشاشاتى در نواحى اصفهان و بختيارى رويداد . دولت نصر اللّه خان را كه از سلاله آقا حسين بيك آق‌اولى بود با افرادى براى انتظامات نواحى مزبور باصفهان روانه نمود . نامبرده پس از نظم دادن در اصفهان ماندگار گرديد و بعد يكى از دختران او به ازدواج ظل السلطان درآمد كه بهرام ميرزا سردار مسعود و اسماعيل ميرزا معتمد الدوله از دختر نصر اللّه خان مىباشند » . [ شرح رجال ايران ، تأليف « مهدى بامداد » ] .