تخطي إلى المحتوى الرئيسي

طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — صفحة 987

مساهمون:

ص٩٨٧
محقّقين حوزهء علميّه قم در اواخر قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد . از خصوصيّات او آنست كه نوعا به اقوال نادره و كشف آراء شاذّه مىپردازند و تحليلهاى محسوس را بر نامحسوس و معقول ترجيح مىدهد . نام تفسير او ، « جمال انسانيّت » يا « تفسير سوره يوسف » ، مىباشد ، كه پيرامون سورهء شريفهء فوق ، به علّت عبرت‌انگيزى و داستانى بودن آن پرداخته است . در خصوص سورهء مباركهء يوسف كتابها و آثار فراوانى به وجود آمده است ، چون كاوشگران معارف قرآنى گمشده‌هاى خود را در اين سورهء شريفه جستجو نموده‌اند . ازاين‌رو تاكنون دهها كتاب و تفسير پيرامون اين سورهء شريفه ، به نظم و نثر ، به رشتهء تأليف درآمده است ، كه كتاب فوق يكى از آنها است . مزيّتى كه اين كتاب دارد ، شيوائى قلم ، و تسلّط مؤلّف بر منابع و مآخذ فراوان مىباشد ، ازاين‌رو نسخه‌اى را كه در اختيار داريم ، چاپ نهم آن ، در 340 صفحه رقعى است ، كه در سال 1360 ه . ش ، مطابق 1402 ه . ق ، توسط انتشارات بنياد قرآن چاپ و نشر يافته است . در اين كتاب نكته‌هاى عبرت‌آموز سورهء ، به دقّت مورد توجّه و نگرش دقيق قرار گرفته است ، هرچند مؤلّف محترم تا حدودى به پيمودن راههاى شاذّ و نادر شهرت دارد . و اين نوشته هم عارى از آن شيوه و خلاف عرف رايج ، نمىتواند باشد و اين خود نوعى جرقه در عالم انديشه و تفكّر مىباشد ، كه ديگران را به فكر و تأمّل وامىدارد .

* روش تفسيرى

مؤلّف محترم ، نخست چند آيه از سوره را بازگو ، سپس ترجمهء فارسى دقيق و ادبى آيات را ذكر نموده آنگاه با توضيحى داستان‌وار ، به ذكر مطالب بيان شده از سوى آيات مىپردازد . به عنوان نمونه : « شب است و پردهء سياه ظلمت ، چهره درخشان روز را پوشانده و روز با همه روشنى در اعماق دل شب فرورفته و خانهء پيرمرد روشن ضميرى ، كه خانهء اميد مردم كنعان است ، مثل همه چيزهاى ديگر در سكوت و تاريكى مطلق ، غرق شده است . امّا خانهء دل كودك نورسيده‌اى كه عزيز دل پدر سالخورده است ، روشن و نورانى است و روح با صفا و روان بىآلايش وى ، در عالم خواب ، غرق درخشندگى و تابندگى گشته است . عالمى است وسيع از آسمان‌ها و اقيانوس‌ها . . . . » گرچه خواننده خود را در افق يك داستان كه با قلم شيوايى نگارش يافته است ، احساس مىكند ، ولى اين داستان ، تفسير دقيقى است ، كه پابه‌پاى آيات قرآنى پيش رفته است و موارد مجمل و مبهم و نيز موارد بريدگى داستان را در قرآن از متن روايات صحيح شيعى ، استفاده كرده است . گذشته از اينكه يكى از سوره‌هاى اخلاقى و سازنده قرآن را تفسير مىكند ، سبكى را كه در اين تفسير برگزيده است ، عشق و علاقهء هر خواننده‌اى را به آن مىافزايد . مؤلّف در پاورقىهاى كتاب ، آراء و اقوال مفسّران و نيز روايات را نقل و بررسى كرده ، چنان كه در زمينهء سفارش يعقوب به يوسف ، در پنهان داشتن