اصول دين حكمتى ، باب النجاح در ولايت ، تفسير دعاى صباح يا مفتاح الصّباح ، جامع الأنوار ، خلاصهء نماز و شفاعت صغرى و غيره .
صاحب الذريعة ، در اعلام الشيعة ، بخشى از احوال صاحب ترجمه را آورده است . او در اردبيل ، در مسجد سرچشمه ، اقامهء نماز جماعت مىفرمود .
و به تدريس تفسير نيز كه جمعى از كسبه و بازاريان ، حضور پيدا مىكردند ، مىپرداخت . « 1 »
885 . رسائل تفسيرى خالصىزاده [ م 1383 ق ]
آية اللّه شيخ محمد فرزند شيخ مهدى خالصىزاده ، يكى از اعيان علمى و تفسيرى و سياسى و اجتماعى شيعه ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
[ تصوير ] ولادت ايشان در سال 1308 ه . ق ، در شهر كاظمين ، در يكى از بيوت علمى و اخلاقى كه سابقهء ديرين ، در اسلام دارند ، رخ داده است . والد مرحوم ايشان آية اللّه العظمى شيخ محمد مهدى خالصى ، است . كه آثار و خدمات درخشانى دارند ، و پس از رحلت مرحوم ميرزاى شيرازى ، مرجعيّت شيعه ، را برعهده داشتند . او از محضر آيات عظام : شيخ عبد الحسين نوهء صاحب مقابيس ، آخوند ملا محمد كاظم خراسانى و آية اللّه ميرزا محمد تقى شيرازى و مرحوم آية اللّه شيخ مهدى خالصى ( والد مكرمشان ) تحصيل نموده است . او داراى دو اثر قرآنى مىباشد ، كه به طور مختصر توضيح داده مىشود :
1 . تفسير هدى و شفا :
تفسير قرآن مرحوم خالصىزاده ، به نام « هدى و شفا » ، در 22 مجلد ، به زبان عربى مىباشد . اين تفسير يكى از تفاسير اجتماعى و علمى و سياسى ، مىباشد .
2 . تفسير خالصى :
اين تفسير در يك جلد ، به زبان فارسى ، به سبك استدلالى و كلامى در 22 جلد ، در سال 1365 ه . ق ، در تهران به چاپ رسيده است .
* ديگر آثار و تأليفات
ايشان علاوه بر تفسير كلام اللّه مجيد ، در 22 مجلد آثار و تأليفات زير را نيز دارد :
1 . المعارف المحمديه به عربى در ( 12 جلد ) در مصر به چاپ رسيده است .
2 . الشيعة و الافتجاع ليوم الطف مطبوع در بغداد و مصر .
3 . الكلمة العليا در مقام مقايسه بين قوانين فقه و قوانين موضوعه .
4 . شرح قواعد علّامه حلّى ( ره ) در فقه .
5 . معراج خير الانام ( به فارسى ) و اسرار المعراج به عربى .
6 . نظام عائلى و خانوادگى ، به فارسى ، كه در زندان و تبعيدگاه ، نوشته است .
7 . الأروبة فى دار البوار ( اروپا به كجا مىرود ؟ ) .
8 . حاشيهء علمى بر كتاب فلاماريون منجم موحّد فرانسوى ( خدا در طبيعت ) .
9 . الاحتراز عن مفتريات حسن الأعجاز ( در اثبات اعجاز قرآن و ردّ شبهات ) .
10 . شرح عناوين مرحوم خالصى ( والدشان ) ( در اصول فقه ) .
ايشان اطلاعات وسيعى در علوم جديده و رياضيّات و طبيعيات ، و زبان و غيره داشتند . « 2 »
* وفات او
او در بيمارستان الرازى بغداد ، در تاريخ شب جمعه
هامش
( 1 ) تاريخ اردبيل و دانشمندان ، طبقات اعلام الشيعة ، ج 1 ، ص 1136 .
( 2 ) علماى معاصرين مرحوم خيابانى ، ص 256 - 257 .