ميرزا مهدى غروى اصفهانى يكى از اعيان فقهى و تفسيرى ، قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
آية اللّه ميرزا مهدى غروى اصفهانى ، عالم وارسته ، زاهد ، عابد متوسل از نوادر روزگار ، و يكى از خدمتگزاران معارف عاليه قرآنى ، مىباشند .
ايشان ، تحصيلات خود را در نجف اشرف ، پيش آية اللّه سيد اسماعيل صدر ، ( 1338 ه . ق ) ، انجام داد ، و از مراتب علمى و عرفانى و روحى ، وى بهرهمند گرديد . سپس با بزرگان ديگرى ، مانند سيد احمد كربلائى ، ( م 1332 ه . ق ) ، و شيخ محمد بهارى ، كه از شاگردان ممتاز عالم اخلاقى جليل القدر ملا حسينقلى همدانى ، ( م 1311 ه . ق ) ، و سيد جليل القدر سيد على قاضى طباطبائى . و سيد جمال الدّين گلپايگانى ، مأنوس و از فيض روحى و معنوى ، آنان برخوردار مىگردند .
همزمان با انقلاب مشروطيّت ، در ايران ، به اتّفاق چند تن از عالمان و فاضلان معاصر خويش ، مانند : آية اللّه سيّد محمد شاهرودى و سيد جمال الدّين گلپايگانى نخستين دورهء درس مرحوم ميرزاى نائينى ، را دربارهء مهمّات مباحث اصول و فقه ، مورد بحث و بررسى ، قرار مىدهند . آنگاه به تأليف و تحقيق و تدريس ، مىپردازند .
* وجه اعجاز قرآن
يكى از آثار مهمّ آية اللّه مرحوم ميرزا مهدى اصفهانى ، كه بايد از آن به عظمت ياد نمود ، تأكيد وى بر اين موضوع است ، كه وجه اعجاز قرآن و دليل معجزه بودن آن ، بيشتر از هر عامل ديگر ، همان جنبهء اعجاز علمى آن در شناخت حقايق هستى ، مىباشد . جديد بودن و تازه بودن ، « علم قرآنى » ، و اينكه قرآن كريم ، چيزى از سنخ آن مفاهيم و معقولاتى كه در دست بشر بوده و قرنها در ميان متفكّران و مرتاضان سابقه داشته است ، نيست .
حقيقت تازه و علم نو و معرفت و شناختى كامل و نوآيين مىباشد . و اين موضوع بسيار بزرگ مىباشد . و اگر در زندگى اين مرد روحانى ، و اين انسان پرتو يافته از تعاليم و انوار معصوم ( ع ) ، جز همين تأكيد و تعليم نبود ، بس بود . كه صاحبنظران منصف ، دارندگان وجدان علمى و شمّ معارف الهى و غيرت اسلامى او را در شمار يكى از بزرگان احياگر مبانى تربيت و معالم انبيائى و حقايق قرآنى ، بشمار آورند . و ميرزاى اصفهانى ، با اين ديدگاه والائى ، كه داشته و تعليم مىداده است ، و معارف و علوم قرآنى ، را تصديق مىكرده است ، نه تأويل . نام اثر كتاب او ، « ابواب الهدى » مىباشد . و در ديباچهء آن مىنويسد : « در مقام تحقيق روشن گشته است . كه مهمّترين وجه معجزه بودن قرآن مجيد ، علوم و حكمتهاى تازهء آن ، در برابر فلسفه و عرفان قديم بشرى مىباشد . و از ديگر آثار او « مصباح الهدى » ، مىباشد . كه پيرامون وحى و نبوّت مىباشد . » « 1 »
820 . تفسير زنجانى [ چ 1365 ه . ق ]
مؤلّف محترم آن ، آقاى محمد على ارهانى زنجانى ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد . اثر قرآنى او ترجمه ، شرح ، تفسير ، سبب نزول و مصداق آيه شريفه تطهير ( احزاب / 33 ) و حديث شريف كساء ، مىباشد . كه در 184 صفحه ، رقعى چاپ شده است .
مفسر محترم نخست ، حديث شريف كساء ، را از نظر تواتر و عدم تواتر و نيز سلسله سند و منابع نقل سند را ، مشروحا ، مورد بحث قرار داده ، سپس به
هامش
( 1 ) مكتب تفكيك ، تأليف نويسندهء گرامى محمد رضا حكيمى ، ص 188 - 190 .