لذلك هو الشكور الحليم عز ذكره . »
اين تفسير ، در ماه رجب 1350 ه . ق ، به خط مؤلف ، توأم با اشعار فارسى و فوائد متفرقه در جلد تيماج قهوهاى ، در 46 برگ نگاشته شده ، و در كتابخانه آية اللّه العظمى مرعشى نگهدارى مىشود . « 1 »
* ديگر آثار و تأليفات
از اين عالم محترم ، چند اثر ديگر هم در آن فهرست معرفى شده است :
1 . تنبيه الغافلين ، ( تأليف 1363 ه . ق ) ، كه پيرامون منبر و شرايط واعظان ، مىباشد .
2 . شرح « الاعمال ثلاثة امور فرائض و فضائل و معاصى » .
3 . نور الايمان و الهداية پيرامون توحيد و نبوت و امامت .
816 . تفسير سنگلجى [ م 1363 ه . ق ]
مؤلّف آن ، استاد شيخ محمد سنگلجى ، از اساتيد دانشگاه تهران ، يكى از اعيان تفسيرى در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
اين تفسير ، كه پيرامون سوره حمد ، قرار دارد ، پس از خطبه با حديث شريف : افضل العبادة قراءة القرآن ، و اشراف امتى حملة القرآن و اصحاب الليل » ، آغاز مىگردد .
و پايان آن با اصطياد پنج نكته پيرامون اثبات نبوّت از فقرات ربالعالمين - الرحمن و الرحيم - يوم الدّين - ايّاك نعبد - و اهدنا الصراط المستقيم مىباشد . كه به صورت كلامى و منطقى ، بر اثبات نبوّت عامه استدلال مىكند . مثلا مىگويد ، خداوند چگونه مىتواند ؟ مربّى نداشته باشد . و در پايان با جمله ، مالك يوم الدّين ، به اثبات معاد مىپردازد . به اين ترتيب سوره حمد ، با 139 صفحه رقعى ، با درود و سلام به مصابيح دجى و كنوز عرفان ، خاتمه مىيابد . و ليست تأليفات او نشان مىدهد ، كه تفسيرى نيز بر سوره « اخلاص » ، دارد . كه حقير آن را نديده است . از ديگر آثار او كتاب كليد فهم قرآن مىباشد . اين كتاب تفسيرى مختصر و كوتاه است ، حاوى ترجمه و جهات اعرابى و اشتقاقى و نكات معنوى ، دو سورهء حمد و اخلاص ، كه تاريخ ختم آن در 15 ربيع الاول 1361 ه . ق رخ داده است . و در تهران به چاپ رسيده است ، نسخه تكميلى پيرامون سوره حمد ، از اين مؤلّف نيز موجود است ، كه به مطالب مقدّماتى تفسير پرداخته است . و در سال 1366 در چاپخانه مجلس به چاپ رسيده است . » « 2 »
مؤلّف ، كه تحصيلات خود را پيش پدر خود و مرحوم شيخ عبد النبى نورى فرا گرفته است ، و در محضر حاج شيخ على نورى ، به فراگيرى علم كلام ، پرداخته است . و از حاج ميرزا حسن كرمانشاهى و ميرزا هاشم اشكورى ، عرفان فراگرفته است . و برههاى در نجف اشرف ، علوم اسلامى ، را دريافته است . كتاب فوق را در تفسير و مقدمات در سال 1361 ه . ق ، نگاشته ، و در چاپخانه علمى تهران ، به چاپ رسيده است . او مؤلّف كتاب اسلام و رجعت مىباشد . كه از معروفيت برخوردار و مورد نقد و انتقاد واقع شده است . « 3 »
[ تصوير ]
* آثار و تأليفات
از ديگر آثار و تأليفات او :
دلائل السداد فى قواعد الفقه و الاجتهاد - قانون رضاع در اسلام - قانونگذارى اسلامى - قضا در اسلام -
هامش
( 1 ) فهرست نسخههاى خطى كتابخانهى عمومى آية اللّه مرعشى ، ج 26 ، ص 378 .
( 2 ) مفسّران شيعه ، ص 190 .
( 3 ) مفسّران شيعه ، ص 190 .