تكيه دارد ، و در آن برخى از احاديث مناسب نيز آمده است . »
* آغاز آن
« الحمد للّه الذى جعل الحمد مفتاح الصّلاة و جعلها معراجا للمؤمنين و هو الّذى اعطى محمّدا و لم يتحمّد باعطائه . » « 1 »
* گفتار آقاى اشكورى
صاحب تراجم الرجال در مقام معرّفى مفسّر عالىمقام مىنويسند : « ايشان از اعلام اواخر قرن 13 هجرى ، يكى از مشتغلين به تفسير قرآن و از مدرّسين عاليقدر آن بودهاند ، او فاضل ، اديب و جامع اطراف علوم بودهاند .
شايد ايشان همان آبادهاى اصفهانى بوده باشند ، كه در الكرام البررة ، ص 703 ذكرشان به ميان آمده است ، از تأليفات ايشان تشريح الصلاة نوشتهشده در سال 1279 ه . ق ، و تفسير سوره الفاتحه مىباشد ، كه در سال 1280 ه . ق ، از تأليف آن فارغ گشتهاند . » « 2 »
* محل نگهدارى
اين نسخه تحت شماره 5558 ، در فهرست نسخههاى خطّى كتابخانه آية اللّه مرعشى ، معرّفى گرديده است .
594 . تفسير قاضى صنعانى [ م 1281 ه . ق ]
مؤلّف آن قاضى احمد بن عبد الرحمن مجاهد صنعانى ، يكى از رهبران زيدى ، در قرن سيزدهم هجرى مىباشد . اين تفسير با مقدّمهاى بر تفسير قرآن مجيد آغاز شده است . « 3 »
* آثار و تأليفات
او علاوه بر تفسير فوق ، تأليفات ديگرى هم در زمينهء عقائد و كلام و علوم قرآنى دارد ، كه از آنها است :
1 . اصول الدّين .
2 . البدر السّارى .
3 . تناسب الآيات . « 4 »
ما اطّلاعات بيشترى درباره اين مفسّر پيدا ننموديم ، در صورت اطّلاع در چاپهاى بعدى در اختيار خواننده قرار خواهد گرفت .
595 . لوامع التنزيل صالحى [ م 1281 ق ]
مؤلّف محترم آن عالم بارع ، شيخ حسين صالحى فرزند شيخ محمد صالح برغانى قزوينى حائرى [ سالف الذّكر ] از كاوشگران معارف قرآنى ، در قرن سيزدهم هجرى مىباشد . آقاى شهيدى صالحى در دائرةالمعارف تشيّع در معرّفى اين تفسير مىنويسد : « تفسير فوق در دو مجلد به زبان عربى شامل بخشى از قرآن كريم به شيوه مأثورى و كلامى است . مجلّد اوّل تا پايان سوره نحل و مجلد دوم از آغاز سوره اسراء مىباشد ، كه ناتمام مانده است .
مؤلّف محترم آن را بر يك مقدمه و 12 فصل در علوم مختلف قرآن مرتّب كرده است . نخست در فضيلت تلاوت قرآن ، اسامى قرّاء و مشهورترين آنان نزد شيعه اماميّه ، منع تفسير به رأى ، عدم تحريف يا نقصان قرآن ، حكم و ايمان ظاهرى به قرآن ، تأويل و تفسير ، محكم و متشابه ، ناسخ و منسوخ ، اسماء قرآن و معنى آنها ، تعداد آيات و كلمات قرآن و . . . و سپس به تفسير استعاذه و بسمله و بعد سوره الحمد پرداخته است . به هنگام تفسير آيات قيامت ، به مسائل حادّ مورد جدال آن عصر در
هامش
( 1 ) التراث العربى ، ج 2 ، ص 84 .
( 2 ) تراجم الرجال ، ج 1 ، ص 271 ، كد معرّفى 482 .
( 3 ) مؤلّفات الزيدية ، ج 2 ، ص 312 .
( 4 ) مؤلّفات الزيدية ، ج 2 ، ص 184 .