و فارسى ، به او نسبت داده شده است ، و تفسير سورهء نصر ، را نيز دارد . « 1 »
* آغاز و پايان تفسير
آغاز آن : « قوله . . . إنّ الشيخ ابا على رحمه اللّه قال في أوّل تفسيره : و التّفسير معناه كشف المراد من اللّفظ المشكل . . . . »
انجام آن : « فحينئذ ، لم يقبل خبر الفاسق بلا تثبّت . . . هذا آخر ما كتبه قدّس سرّه . »
* مراكز نگهدارى
اين نسخه در مراكز زير معرّفى مىشود :
1 . كتابخانهء وزيرى يزد ، تحت شمارهء 1290 ، به خطّ ملّا محمّد صادق ، فرزند مؤلّف ، از نسخهء اصلى در اصفهان به سال 1128 ه . ق ، استنساخ شده است . « 2 »
2 . نسخهء ديگرى ، باز در كتابخانهء فوق ، تحت شمارهء 2730 ، كه تاريخ كتابت آن 1127 ه . ق ، مىباشد ، در جلد چهارم فهرست آن كتابخانه ، ص 1406 ، معرّفى شده است .
3 . كتابخانهء دكتر على اصغر مهدوى ، در دفتر آن ، تحت شمارهء 592 ، مندرج است .
4 . كتابخانهء عمومى آية اللّه مرعشى نجفى ( ره ) ، در قم ، تحت شمارهء 4932 ، كه در ، ج 13 ، ص 127 ، فهرست آن معرّفى شده است .
آقاى اشكورى ، مؤلّف فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء نامبرده ، در مورد نسخهء موجود ، مىنويسد :
« حاشيهء زبدة البيان ، از ملّا محمّد بن عبد الفتّاح سراب تنكابنى ، ( متوفّى 1124 ه . ق ) ، حاشيهاى است مختصر با عناوين : « قوله . . . قوله » ، بر كتاب زبدة البيان في أحكام القرآن ، معروف به آيات الأحكام ملّا احمد مقدّس اردبيلى . اين حاشيه را فرزند مؤلّف ، ملّا محمّد صادق تنكابنى به دستور پدرش از نسخهء وى تدوين كرده ، و جداگانه نوشته است .
آغاز آن : « الحمد للّه ربّ العالمين . . . و بعد فهذه حواشى و تعليقات قد كتبها والدى العلّامة المحقّق . . . . »
انجام آن : « قوله . . . و فيه تأمّل » . « 3 »
438 . فوائد الرّحمن خوانسارى [ م 1121 يا 1125 ه . ق ]
مؤلّف آن ، فقيه وارسته ، عالم بزرگوار ، آقا جمال الدّين محمّد بن الحسين الخوانسارى ، يكى از فقهاى نامدار شيعه ، و يكى از اعلام تفسيرى قرن دوازدهم هجرى مىباشد .
كتاب « فوائد الرّحمن في ترجمة القرآن » ، يكى از چندين اثر تأليفى و تحقيقى او مىباشد ، كه اسامى تأليفات وى در معجم مؤلّفي الشّيعة ، ( ص 164 ) ، آمده است . اين كتاب كه به فارسى است ، و به آن تاج التّراجم نيز ، گفته شده است ، در هندوستان چاپ و منسوب به آن بزرگوار مىباشد . « 4 »
* گفتار صاحب ادبيّات
در ادبيّات فارسى بر مبناى استورى ، در مقام معرّفى او به عنوان مفسّر آمده است : « او نويسندهء رسالة فى الرجعة ، مىباشد كه در سال 1125 ه . ق ، از دنيا رفته است . موائد الرّحمن في ترجمة القرآن ، ترجمهاى
هامش
( 1 ) فهرست كتابخانهء وزيرى يزد ، ج 3 ، ص 918 - روضات الجنّات ، ج 7 ، ص 106 - ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 5 - الفوائد الرّضويّة ، ص 550 - الذّريعة ، ج 6 ، ص 9 - بزرگان رامسر ، ج 1 ، ص 142 .
( 2 ) مفسّران شيعه ، دكتر شفيعى ص 170 .
( 3 ) فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء آية اللّه مرعشى ، ج 13 ، ص 127 ، كد معرّفى 4932 - التّراث العربي ، ج 2 ، ص 293 .
( 4 ) الذّريعة ج 23 ، ص 213 .