دست خوارج ، صورت گرفت . « 1 »
254 . الدّرّ النّظيم سكّاكى [ زنده در ، 926 ق ]
مؤلّف آن ، احمد بن حاج محمّد سكّاكى طبسى ، ( زنده در سال 926 ه . ق ) ، يكى از اعلام قرن دهم هجرى مىباشد . اين كتاب پيرامون علوم قرآنى و معارف تفسيرى تأليف شده است ، و اصل آن عربى بوده است . مترجم در پيشگفتار آورده است : « اين كتاب را ازآنجهت به فارسى ترجمه نمودم كه نفع آن عامّ بوده باشد . » او در توضيح « بسمله » مىنويسد : « مذهب اهل حقّ اين است كه ، « بسمله » ، جزء سوره است ، مگر در سورهء برائت ، كه بسمله ندارد . » صاحب اعيان الشّيعة ، مىنويسد : « مؤلّف ، در سال 926 ه ، كتاب فوق را ترجمه نمود و در آغاز آن مقدّماتى را آورده است . » « 2 »
صاحب تاريخ ادبيّات مىنويسد : « ترجمهء الدّر النّظيم از عربى به فارسى ، به دست احمد بن حاجى محمّد سكّاكى طبسى ، انجام پذيرفت و كار آن را در 926 ه ، به پايان رسانيد . اين كتاب حاوى مطالبى است ، در فضائل تلاوت قرآن ، آداب و طريقهء ختم آن ، و آثار و خواصّ آيهها و سورههاى قرآن . » « 3 »
* محل نگهدارى آن
اين كتاب در كتابخانهء مسجد اعظم قم ، تحت شمارهء 2728 ، در فهرست اين كتابخانه ، ص 167 ، آمده است . دانشكده الهيّات مشهد ، ج 1 ، ص 111 ، قفسهء 175 ، شمارهء رديف 210 ، ثبت مىباشد . « 4 »
255 . منتخب تفسير علىّ بن ابراهيم قمّى [ تاريخ انتخاب 934 ه . ق ]
مؤلّف و انتخابكنندهء ، آن مشخّص نيست ، ولى اين انتخاب و گزينش مربوط به قرن دهم هجرى مىباشد ، چون فراغت از آن در سال 934 ه . ق ، انجام پذيرفته است . نسخهاى از آن پيش آية اللّه سيد شهاب الدّين مرعشى نجفى ( ره ) ، موجود بوده است ، و اين تفسير ، با خطّ خود مؤلّف مىباشد .
( طبعا اين كتاب ، به كتابخانهء ايشان انتقال يافته است ) .
آغاز آن : « الحمد للّه الّذى لا من شىء خلق ، و منه تعالى غيره رزق . . . »
پيش از اين انتخاب ، فرد ديگرى گزينشى از تفسير علىّ بن ابراهيم را انجام داده بود ، ولى از اين كتاب معلوم مىشود ، نتوانسته است حقّ آن را اداء كند . ازاينرو مؤلّف آستينها را بالا مىزند و اين مشقّت را به عهده مىگيرد و اين انتخاب را انجام مىدهد . اين كتاب با خطّ مؤلّف ، در كتابخانهء امام سيّد الشّهداء ( ع ) ، در كربلا موجود بوده است . « 5 »
256 . كنز الفوائد علم استرآبادى [ زنده در ، 937 ق ]
مؤلّف آن ، علم بن سيف بن منصور حلّى ، ( زنده در سال 937 ه . ق ) ، يكى از اعلام شامخ قرن دهم مىباشد . « 6 »
كنز الفوائد ، برگزيده و منتخبى از تفسير شريف « تأويل الآيات الباهرات » ، تأليف محقّق بزرگوار ، سيّد شرف الدّين على حسينى استرآبادى فوق الذّكر است . ( در صفحهء 200 ، تحت شمارهء 181 ، گذشت )
برگزينندهء تفسير ، مىنويسد : « سمّيته ب « جامع الفوائد و دافع المعاند » تاريخ اتمام آن ، در سال
هامش
( 1 ) ريحانة الأدب ج 3 ، ص 111 .
( 2 ) الذريعة ج 3 ، ص 37 .
( 3 ) تاريخ ادبيّات ج 5 ، ص 245 به نقل از فهرست كتابخانهء مجلس شورا ، ج 3 ، ص 14 .
( 4 ) احياء الدّاثر ص 125 ، به نقل از پيشگفتار استاد سبحانى بر تفسير التّبيان چاپ جامعهء مدرّسين قم ، ص 220 ، چاپ سال 1413 ه . ق - و ريحانة الأدب ، ج 1 ، ص 304 .
( 5 ) الذّريعة ج 24 ، ص 387 ، كد معرّفى 7561 .
( 6 ) معجم مخطوطات الشّيعة حول القرآن كريم ، ص 111 .