حكمت الهى در آن كتاب شفابخش نامتناهى است و به مصداق :
« وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ »
، قرآن دستور العمل خير و صلاح و چراغى روشن فرا راه اهل فلاح مىباشد ، كه نخست موحّد و يكتاپرست شوند و سپس اين پندها و اندرزهاى اخلاقى را كه مايهء سعادت و خوشبختى انسان است به كار بندند تا در دنيا و آخرت رستگار شوند .
مؤلّف محترم با تلاش فراوان و كوشش قابل تقدير ، آياتى را كه در ارتباط با محور بحث مىباشد گزينش و به فارسى سليس و روان ترجمه نموده است و بىآنكه پيوند آيات از هم گسسته گردد توضيح و تفسير نمودهاند . و در مقدّمهء موجز و فشرده سه گفتار مهمّ را گنجاندهاند نخست تاريخى مختصر و مستند در مورد قرآن مجيد ، دوم در مورد توحيد و خداشناسى ، سوم معارف اخلاقى و تربيت در قرآن كه مجموع اين مباحث را « روح القرآن » ناميدهاند .
اين كتاب ، سالها پيش به چاپ رسيده بود و چون نسخههاى آن ناياب شده بود ، مجدّدا در بهار 1361 ( 1402 ه . ق ) ، از سوى بنياد قرآن تهران در 388 صفحهء وزيرى چاپ و انتشار يافته بود . اخيرا در سال 1370 نيز ، توسّط انتشارات دنياى كتاب ، به تعداد 2000 نسخه به چاپ رسيده است .
از ديگر تأليفات او ، « ملل و نحل » و « نظرى به تاريخ آذربايجان » ، مىباشد .
1103 و 1104 . تفاسير آية اللّه خوئى [ م 1413 ق ]
مؤلّف بزرگوار آن ، مرجع عاليقدر شيعه ، قطب دائره تحقيقات اسلامى عصر اخير ، زعيم عاليقدر حوزهء علميّهء نجف و ديگر بلاد اسلامى ، مرحوم آية اللّه العظمى حاج ابو القاسم خوئى ، ( قدّس سرّه الشريف ) ، مىباشند كه به حق يكى از ذخائر علمى و تحقيقى شيعه ، در اعصار اخيره مىباشند .
مؤلّف بزرگوار آن ، در عين مرجعيّت تامّه و شامله ، محقّق توانا ، مؤلّف كوشا و مدرّس موفّقى بودهاند و جنبههاى علمى و تحقيقى و تدريسىشان بر تمام ابعاد زندگى ايشان غلبه داشت . مرحوم آية اللّه العظمى خوئى ، در چهار رشتهء مهمّ علمى فرآوردههاى تحقيقى ارزندهاى دارند . 1 . فقه ، 2 . اصول ، 3 . رجال ، 4 . تفسير .
[ تصوير ] مجموعهء تحقيقات ايشان به قلم معظّمله يا توسط شاگردان فاضل و إشراف وى به رشتهء تحرير درآمده است . تنها در مورد علم رجال ، كتاب « معجم رجال الحديث » ، در 23 جلد ، شاهد صادقى بر طول تحقيقات آن مرجع عاليقدر مىباشد ، و در مورد اصول ، امروز تحقيقات وسيع ايشان ذخيرهء علمى جوشانى است ، كه دانشجويان معارف اصول از آبشخور آن سيراب مىگردند و نگارنده در كتاب « فقهاى نامدار شيعه » ، در مورد آثار علمى و فقهى آن بزرگ در دوران حيات آن فقيد مظلوم ! به تفصيل بحث نموده است . « 1 »
اينك در اين مجال به بررسى تأليفات و نوشتههاى قرآنى آن مرجع بزرگوار مىپردازيم :
1 . نفحات الأعجاز :
اين كتاب در پاسخ به كتاب « حسن الإيجاز ، فى إبطال الأعجاز » ، تأليف يك نفر آمريكايى به نام مستعار « نصر الدّين ظافر » ، به رشتهء تحرير درآمده است ، و در آن جاودانه بودن قرآن ، به عنوان معجزهء خاتم پيامبران را ثابت نموده و اين اثر ، در سال 1343 ه . ق در نجف به چاپ رسيده است . « 2 » مؤلّف
هامش
( 1 ) فقهاى نامدار شيعه ، صفحات 545 تا پايان كتاب .
( 2 ) الذريعة ، ج 4 ، ص 246 - در مورد آية اللّه العظمى خوئى به فقهاى نامدار شيعه ، چاپ دوم ، ص 581 - 545 ، مجله نور علم ، شماره 47 ، ص 69 - 50 ، مجله مكتب اسلام ، سال -