و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
[ تصوير ] معظّمله علاوه بر مقام شامخ فقاهت و مرجعيّت و علاوه بر تبحّرى كه در رشتههاى فقه ، حديث ، رجال و درايت داشتند ، در عين حال يكى از مفسّران عاليقدر شيعه نيز مىتوان او را شمرد چون در عداد آثار و تأليفات متعدّد ايشان ، كه متجاوز از 100 اثر ارزنده مىباشد ، حاشيهاى نيز بر تفسير شريف بيضاوى ديده مىشود « 1 » كه تحشيهى آن نوعا مورد عنايت علماء و بزرگان اسلام بود و چندين نفر از رجال شيعه ، مانند شيخ بهائى و ديگران بر آن حاشيهنگارى دارند . در مورد آن فقيد علم و فقاهت نگارنده در كتاب « فقهاى نامدار شيعه » ، ( چاپ دوم ) و « مفاخر آذربايجان » ( جلد اول ، صفحه 446 - 407 ) به تفصيل سخن گفته است و جز آن ، در ويژهنامهء اختصاصى وى نيز ، به نام « شهاب شريعت » ، مطالب فراوانى گفته شده است كه ما را از تفصيل ، مانع مىشود . « 2 »
1097 . تفسير سيّد عبد الحسين طيّب [ م 1411 ه . ق ]
مؤلّف محترم آن ، عالم نبيل و دانشمند جليل ، مرحوم حاج سيّد عبد الحسين طيّب يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
نام كامل اين تفسير ، « اطيب البيان فى تفسير القرآن » ، مىباشد ، كه در سال 1380 ه . ق ، پس از پديدار شدن يك حالت روحى ويژه در وى شروع به نوشتن آن نموده است و در آغاز ، ده گفتار در اطراف تفسير و علوم مربوطه ارائه نمودهاند .
اين نوشتار ، تفسيرى است ، ساده و متقن و دقيق ، كه چندان توجّهى به اقوال مفسّرين گذشته ندارد ، از طرفى روايات تفسيرى را با نقّادى ، مورد بررسى و استفاده قرار مىدهد . سعى مفسّر ، تبيين و فهم آيات است و در سايهء آن پرداختن به مسايل متفرّقه و به نكات دقيق ادبى آيات ، توجّه شايان دارد . به ارتباط بين سورهها و آيات قرآن اعتقاد ندارد و در بحثهاى موضوعى از آيات ديگر بسيار استفاده مىكند .
نثر فارسى آن ساده و گويا براى عموم مردم است ، امّا مباحث اجتماعى و تجزيه و تحليل آن ، در تفسير ديده نمىشود . عقايد شيعى و نقل روايات اهل بيت ( ع ) ، در آن فراوان به كار رفته است . شيوهء مباحث اخلاقى آن به روش « جامع السعادات » ، نراقى است . « 3 »
اين تفسير ، در 14 جلد و به زبان فارسى مىباشد و در سال 1393 ه . ق ، در تهران توسّط بنياد فرهنگ اسلامى ، كوشانپور و كتابفروشى اسلاميّه به قطع وزيرى به طبع رسيده است .
مؤلّف بزرگوار آن ، ثمرهاى از يك شجرهء طيبهء
هامش
( 1 ) ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 129 - فقهاى نامدار شيعه ، چاپ دوم ، ص 516 و منابع متعدد و فراوان ديگر .
( 2 ) فقهاى نامدار شيعه ، ص 500 - 544 ، كتابخانه آية اللّه مرعشى قم ، چاپ دوّم .
( 3 ) آشنايى با تفاسير قرآن ، ص 16 .