تفسيرى خاصّى داشت . جاى ذكر است ، كه بحث تضمين در قرآن ، بحث مفصّلى است و غالب مدّعيان فضل و ادب توجّه بدان ندارند . آن مرحوم در فعاليّتهاى اجتماعى و مبارزات سياسى نيز سهمى به سزا داشت ؛ تعمير و نوسازى و احياء مسجد سيّد حمزه در تبريز و دائر كردن مدرسهء ظهيريّه در جوار بقعهء سيّد حمزه ، پس از اندراس كامل آن ، گواه تلاشهاى طاقتفرساى آن فقيد سعيد مىباشد .
* آثار و تأليفات
تحقيق و چاپ محاسبة النفس سيّد بن طاوس ؛ محاسبهء النفس و پشتكار حاج ميرزا آقا ملكى ؛ كشف الريبهء شهيد ثانى ، مىباشد كه در ايران و لبنان مكرّر به چاپ رسيده است ، اين مجموعه ، دو مقدّمه دارد ، مقدّمهء ولى ، از علّامهء طباطبائى صاحب تفسير الميزان ؛ و مقدّمهء دوم ، از مرحوم اصفيائى مىباشد ؛ صاحبنظران در معارف ؛ از مقدّمهء مرحوم اصفيائى تمجيد فراوان كردهاند .
* وفات
آيتاللّه اصفيائى در تاريخ 26 - آذر 1368 مطابق با 18 جمادى الاولى 1410 هجرى قمرى ، قريب به نيمهشب ، با حالات عجيب روحى و اشتغال به مناجات الهى دار فانى را وداع گفت و در جوار اجداد طاهرين ( ع ) ، خود مأوى گرفت . « 1 »
1091 . پيرامون اصحاب كهف پرورش [ چ 1410 ق ]
مؤلّف محترم آن ، آقاى على اكبر پرورش وزير آموزش و پرورش اسبق جمهورى اسلامى ايران ، يكى از فضلاء و دانشمندان معارف قرآنى ، در قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
اثر تفسير او ، پيرامون داستان اصحاب كهف مىباشد ، كه در سورهء 18 قرآن مجيد آمده است . اين اثر قرآنى ، توسط انتشارات شفق قم ، در 138 صفحه ، انتشار يافته است و در فهرست برگههاى انتخابى كتابخانههاى عمومى كشور ، جلد 1 صفحه 22 نيز معرّفى شده است . « 2 »
1092 . معارف قرآن در الميزان ، سيّد مهدى امين [ چ 1410 ق ]
مؤلّف آن ، پژوهشگر امين ، آقاى سيّد مهدى امين ، يكى از كاوشگران قرانى در قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
بررسى و تحقيق او ، پيرامون تفسير شريف « الميزان » مىباشد ، كه در سه مجلّد تأليف ، و شامل 16 موضوع مهم از معارف عاليهء قرآنى مىباشد ، كه توسّط سازمان تبليغات اسلامى معاونت فرهنگى ، در بهار 1410 ، به چاپ رسيده است . اين كتاب شامل مباحث :
شناخت خدا ، امر و خلق ، تدبير و تقدير ، قضا و قدر ، سنتهاى الهى ، آغاز جهان ، شروع حيات ، نظام آفرينش جهان ، نظام ازدواج ، آيات الهى در آفرينش ، معارف قرآن در شناخت ملائكه ، شناخت جن ، شناخت شيطان و بالاخره ، پايان جهان تنظيم و ترتيب يافته است . از مؤلّف محترم ، آثار ديگرى نيز چاپ و منتشر شده است ، كه در اينجا مجال بازگويى آنها نيست . « 3 »
هامش
( 1 ) روزنامه اطّلاعات ، شماره 18961 ، جمادى الثانى 1410 به قلم واعظ گرامى جناب آقاى فاطمىنيا فرزند برومند و خلف صالح وى ( از ايشان خلف صالح واعظ توانا آقاى سيّد عبد اللّه فاطمىنيا بجا مانده است كه مسلمين از وجودى خود ايشان منتفع و بهرهمند مىباشند ) .
( 2 ) كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 2 ، ص 390 .
( 3 ) مجله بصائر ، سال سوم ، شماره 23 .