آشنا مىسازد ، ازاينرو نهج البلاغة را در شش جزء ترجمه و شرح كردم ، سپس در صدد برآمدم قرآن كريم را در پانزده مجلّد تفسير نمايم و براى نمونه ، سورهء « فاتحة الكتاب » را ترجمه و تفسير نموده در دسترس گذاردم . . . اينك به خواهش برخى از دوستان تصميم گرفته شد ، كه ترجمه و خلاصهء تفسير را ، طبق روايات رسيده از ائمه طاهرين ( ع ) ، نشر دهم ، پس از آن به نوشتن تفسير كامل بپردازم . . . » « 1 »
گرچه ترجمه و تفسير مرحوم فيض الإسلام نثر ساده و احيانا ابتدائى را دارد و در پارهاى از موارد خالى از سهو و خطا نيست ، ولى پيشگامى ايشان و عشق و علاقهشان به نشر آثار اهل بيت ( ع ) ، در آن روزگار وانفسا ! حقيقتا قابل ستايش و تقدير مىباشد . سعيهم مشكور و عملهم مقبول و جزائه الى اللّه تعالى صاحب الآيات و البيّنات .
1077 . پيام قرآن مكارم [ آغاز كار 1408 ق ]
مؤلّف محترم آن ، استاد عاليقدر حوزهء علميّه قم ، حضرت آيتاللّه ، ناصر مكارم شيرازى ، با همكارى جمعى از فضلا و كاوشگران معارف قرآنى در اواخر قرن چهاردهم و اوايل قرن پانزدهم هجرى مىباشد .
پس از پايان موفقيّتآميز تفسير « نمونه » ، كه مقطع حسّاس و تاريخى در روند تفسيرنگارى شيعى ، پس از تفسير بزرگ « الميزان » ، بود دستاندركاران تفسير به راهنمائى و ارشاد استاد و مربّى منظّم و دلسوز ، با كولهبارى از تجربيّات و اندوختههاى ارزشمند علمى ، فنّى و با تجربهاندوزى و آمادگى لازم ، دست به كار تأليف يك دوره اصول اعتقادى و كلامى در پرتو قرآن و با الهام از پيام نورانى آن مىزنند ، كه تحت عنوان « پيام قرآن » ، مطرح مىگردد .
اين تفسير ، كار و فعاليّت خود را از 26 محرّم 1408 ، برابر با 29 شهريور 1366 ه . ش ، آغاز و جلد دهم آن در تاريخ 1374 ه . ش ، پيرامون حكومت و ولايت پايان مىپذيرد كه مجموعا به 10 جلد مىرسد .
« قرآن مجيد ، كتاب شريفى است ، كه آيات نورانى آن در طول 23 سال دوران رسالت پيامبر اسلام ( ص ) ، در مكّه و مدينه با توجّه به شرائط و نيازها و حوادث گوناگون ، نازل شده است و همگام با پيشرفت جامعهء اسلامى پيشروى كرده است . آياتى كه در مكّه نازل شده است ، عمدتا ناظر به تحكيم پايههاى ايمانى و اعتقادى نسبت به توحيد ، معاد و مبارزه با شرك و نفاق و بتپرستى مىباشد ، درحالىكه آيات مدنى ناظر به احكام عبادى ، سياسى ، اجتماعى و تشكيل بيت المال و نظام اقتصادى و طبعا بعد از تشكيل حكومت اسلامى در مدينه بوده است ، بسيار روشن است ، هيچكدام از اين مسائل به صورت يك رسالهء عمليّه يا يك كتاب درسى و كلاسيكى مطرح نگشته ، بلكه طبق نيازها و مناسبتها و ضرورتها ، آيات مناسب آن ، نازل گشته است ، مثلا احكام مربوط به جهاد و دستورهاى جنگى و عهدنامهها و اسيران و غرامتهاى جنگى به طور پراكنده در هر غزوه ، به مناسبت آن غزوه ، نازل شده است ، درست مانند نسخههاى يك طبيب ماهر ، كه هر روز به تناسب حال مزاجى بيمار ، صادر مىشود ، تا او را به سلامت كامل خود ، برساند .
حال اگر آيات قرآن را كه ، در هر سوره از سورهها نازل شده است ، به ترتيب تفسير شود ، نام آن « تفسير ترتيبى » خواهد بود ، و اگر آيات مربوط به يك موضوع را از تمام قرآن گردآورى نموده و در كنار هم
هامش
( 1 ) پيشگفتار ، ص 2 .