بچينيم و آن را فصلبندى نموده و تفسير نمائيم ، نام اين نوع تفسير ، « تفسير موضوعى » ، خواهد بود » . « 1 »
* مزاياى تفسير موضوعى
تفسير موضوعى ، داراى مزايا و محاسنى است ، كه به چند مزيّت آن ، به صورت اجمال اشارتى مىرود :
1 . ابعاد پراكندهء يك موضوع را كه در آيات مختلف آمده است ، در كنار هم قرار مىدهد و موضوعات را به صورت چندبعدى و جامع مىنگرد .
2 . ابهاماتى را كه در به دو امر به چشم مىخورد ، با توجّه به اصل « القرآن يفسّر بعضه بعضا » ، بر طرف مىسازد .
3 . جهانبينى اسلام ، و نگرش عمومى آن را در هر مسئله و هر موضوع آشكار و روشن مىسازد .
4 . بسيارى از اسرار و رموز نهفتهء قرآن را تنها با روش تفسير موضوعى مىتوان آشكار ساخت و به ژرفاى آيات ، تا آنجا كه در حوصله و استعداد انسانهاست ، مىتوان دستيافت . با توجّه به اين مزايا است ، كه تفسير موضوعى « پيام قرآن » ، پديد آمد ، كه با روش تازه و ابتكارى به صورت موضوعى ، آيات قرآنى را مورد شرح و تفسير قرار دهد و گامهاى جديدى را در پيمودن فهم آيات بردارد .
اين تفسير نيز از سوى آية اللّه مكارم شيرازى و هيئت تحريريّهء زير نظر او ، در ده مجلّد وزيرى ، تنظيم و با موضوعات و محتويات زير انتشار يافته است :
جلد اوّل : پيرامون علم و معرفت در قرآن مجيد ، شناخت و ابزار و عوامل و آفات .
جلد دوّم : خداجوئى و خداشناسى در قرآن مجيد ، براهين برهان نظم ، برهان فطرت و آيات آن :
خداشناسى در عوامل خلقت .
جلد سوّم : راههاى معرفت و شناخت خدا ، برهان تغيير و حركت ، برهان وجوب و امكان ، برهان علّت و معلول ، برهان صدّيقين ، برهان فطرت ( راهى از درون ) ، دليل فيض و هدايت ، صرف الوجود ، برهان تركّب .
جلد چهارم : صفات جمال و جلال در قرآن .
اسماء حسنى و اسم اعظم ، تقسيم صفات خدا ، علم خدا ، شاخههاى علم ، سميع ، بصير ، اراده و مشيّت خداوند - حكمت الهى - قدرت بىپايان خدا ، حيات و حقيقت آن - صفات فعل رحمت واسعه ، عدل الهى - پاسخ به پديدههاى ناگوار مسئله خير و شرّ .
جلد پنجم : معاد در قرآن مجيد ، تعبيرات كلى درباره معاد و رستاخيز ، هفتاد نام قيامت در قرآن - دلائل معاد - امكان و وجوب - آفرينش نخستين - قدرت مطلقه - آيات إحياء ارض - تطوّرات جنين - رستاخيز در جهان انرژيها نمونههاى عينى و تاريخى معاد :
ابراهيم و عزيز و داستان اصحاب كهف - برهان فطرى - برهان حركت ، برهان عدالت - برهان هدف - برهان رحمت - برهان وحدت - برهان بقاء روح - استقلال ارواح - شبهات منكران معاد جسمانى و پاسخ آنان - برزخ و خصوصيات آن .
جلد ششم : منزلگاههاى قيامت - نشانههاى رستاخيز - نشانههاى پايان جهان - نامه عمل چيست ؟ تجسّم اعمال - بهشت و بهشتيان - نعمتهاى جسمانى بهشت - لذّات روحانى - درهاى بهشت - مقامات بهشتى و دوزخى - كافران و منافقان - گناهان كبيره چيست ؟ و كدام هستند - جاودانگى كيفرها - مسئله شفاعت و . . . .
هامش
( 1 ) از پيشگفتار تفسير پيام قرآن ، ص 7 - 8 .